પશ્ચિમ રેલવેનું રાજકોટ ડિવિઝન હાલ હરિત અને નવીનીકરણીય ઊર્જાના મહત્તમ ઉપયોગ તરફ મજબૂત قدم માંડી રહ્યું છે. ડિવિઝન દ્વારા પોતાની વીજળીની દૈનિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે સોલાર પાવર પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. રાજકોટ ડિવિઝનના સિનિયર ડિવિઝનલ કોમર્શિયલ મેનેજર સુનીલ કુમાર મીનાના જણાવ્યા અનુસાર, નવેમ્બર 2026 સુધીમાં ડિવિઝન અંતર્ગત આવતા વિવિધ રેલવે સ્ટેશનો અને ઓફિસ ભવનો પર કુલ 2,270 કિલોવોટ ક્ષમતાની સોલાર પેનલો સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત કરી દેવામાં આવી છે. આ મહત્વપૂર્ણ પગલાથી માત્ર પરંપરાગત વીજળી પરનું અવલંબન ઘટ્યું નથી, પરંતુ ઊર્જા સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ રક્ષણના રાષ્ટ્રીય અભિયાનને પણ નવું બળ મળ્યું છે.
ડિવિઝનની આ સફળતાના આંકડા અત્યંત પ્રોત્સાહક છે. સિનિયર ડિવિઝનલ ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર (પાવર) શ્રીમતી રજની યાદવની વિગતો મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન સોલાર પેનલો દ્વારા કુલ 11,65,458 યુનિટ વીજળીનું ઉત્પાદન થયું હતું, જેનાથી 786 મેટ્રિક ટનથી વધુ કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડી શકાળું અને 80.68 લાખ રૂપિયાની બચત થઈ હતી. આ સિલસિલો અહીં જ અટક્યો નહીં, પરંતુ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2026-27માં એપ્રિલથી ઓક્ટોબર દરમિયાન સોલાર પાવરનું ઉત્પાદન વધીને 15,02,540 યુનિટ પર પહોંચી ગયું. આ આંકડો ગત નાણાકીય વર્ષના કુલ ઉત્પાદન કરતા આશરે 29 ટકા જેટલો વધુ છે, જેના પરિણામે માત્ર સાત જ મહિનામાં રેલવેને 1.14 કરોડ રૂપિયાની સીધી બચત થઈ છે અને 1,232 મેટ્રિક ટનથી વધુ કાર્બન ઉત્સર્જન અટકાવી શકાયું છે.
રેલવે પ્રશાસન દ્વારા માત્ર સ્ટેશનો કે ઓફિસ પૂરતું મર્યાદિત ન રહેતા, હરિત ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સોલાર વોટર હીટર અને લેવલ ક્રોસિંગ ગેટ પર પણ સોલાર પેનલો બેસાડવામાં આવી છે. આગામી સમયમાં ડિવિઝન દ્વારા વધુને વધુ રેલવે પરિસરોમાં આવા સોલાર પ્લાન્ટ્સ સ્થાપિત કરવાની વ્યાપક યોજના તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. રાજકોટ ડિવિઝનલ રેલવે મેનેજર (DRM) ગિરિરાજ કુમાર મીનાએ દ્રઢ સંકલ્પ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું છે કે રાજકોટ ડિવિઝન ભારતીય રેલવેના 'નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જન' ના નિર્ધારિત લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે અને આ દિશામાં સાર્થક પ્રયાસો અવિરતપણે ચાલુ રહેશે.
