સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આબોહવા પરિષદ (COP31) ની શરૂઆતના સપ્તાહમાં ભારતે સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું હતું, પરંતુ હવે મંત્રીઓના જોડાવાથી આ દૃશ્ય બદલાવા જઈ રહ્યું છે. તુર્કીની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ રહેલી આ બેઠકમાં અશ્મિભૂત ઇંધણ (ફાસિલ ફ્યુઅલ) ના વપરાશને તબક્કાવાર ઘટાડવા અને વીજળીકરણના મહત્ત્વપૂર્ણ લક્ષ્યાંકો પર ચર્ચા કેન્દ્રિત થઈ છે. આ દરમિયાન વૈશ્વિક તાપમાનમાં ૧.૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસના નિર્ધારિત સીમાડાને વટાવી જવાની સંભાવના અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જેને કાબૂમાં લેવા માટે ઉત્સર્જન ઘટાડવાની ગતિ વધારવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે. આ જટિલ પરિસ્થિતિમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના આબોહવા પરિવર્તન મંત્રી અને વાટાઘાટોના અધ્યક્ષ ક્રિસ બોવેને ભૂપેન્દ્ર યાદવને જર્મનીના મંત્રી સાથે મળીને ઉત્સર્જન ઘટાડાની મહત્ત્વપૂર્ણ મંત્રણાઓનું સંચાલન કરવાની જવાબદારી સોંપી છે.
ભારત અગાઉથી જ અશ્મિભૂત ઇંધણને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાના રોડમેપનો વિરોધ કરતું રહ્યું છે, ત્યારે ભૂપેન્દ્ર યાદવ માટે વિકાસશીલ દેશોની ખાદ્ય અને ઊર્જા સુરક્ષાની ચિંતાઓ અને વૈશ્વિક તાપમાન વૃદ્ધિને મર્યાદિત કરવા વચ્ચે યોગ્ય સમન્વય સાધવો એક મોટો પડકાર રહેશે. યુરોપિયન યુનિયન અને નાના ટાપુ દેશો જેવા અનેક સમૂહો માને છે કે તાપમાનના વધારાને કાબૂમાં લેવા માટે અશ્મિભૂત ઇંધણથી દૂર જવું અત્યંત જરૂરી છે. જો કે, અગાઉ ગ્લાસગો ખાતે યોજાયેલી પરિષદમાં ભારતે કોલસાને એકદમ નાબૂદ કરવાને બદલે તેનો વપરાશ ક્રમશઃ ઘટાડવાની હિમાયત કરી હતી અને વિકાસશીલ દેશો માટે ગરીબી નિવારણ અને વિકાસના એજન્ડાને સર્વોચ્ચ ગણાવ્યા હતા. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ઘણા પ્રતિનિધિઓ મંત્રી બોવેન દ્વારા યાદવની આ ભૂમિકા માટેની પસંદગીને લઈને આશ્ચર્ય અનુભવી રહ્યા છે.
છતાં, ભારત માટે આ એક એવી સુવર્ણ તક છે જ્યાંથી દેશ માત્ર મહત્ત્વાકાંક્ષી રિન્યુએબલ એનર્જી લક્ષ્યોનું પ્રદર્શન કરી શકે છે, પરંતુ ન્યાયી અને સમાનતા પર આધારિત આબોહવા નીતિઓ ઘડવામાં પણ અગ્રેસર ભૂમિકા ભજવી શકે છે. મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ અગાઉ COP22 અને COP30 જેવી અગાઉની પરિષદોમાં નાણાં અને ટેકનોલોજી જેવા મહત્ત્વના વિભાગોમાં સફળતાપૂર્વક વાટાઘાટકાર તરીકેની ભૂમિકા ભજવી ચૂક્યા છે. ભારતની આત્યંતિક આબોહવા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા અને તેના ઊર્જા લક્ષ્યાંકો વૈશ્વિક સ્તરે દેશની મજબૂત છબી રજૂ કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારત કઈ રીતે તેના રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરીને વૈશ્વિક આબોહવા લક્ષ્યાંકોમાં યોગદાન આપે છે, તે આગામી વાટાઘાટોમાં નક્કી થશે.
