વર્તમાન સમયમાં ડિજિટલ ઉપકરણોનો અતિરેક બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ઘાતક સાબિત થઈ રહ્યો છે. ગુજરાતભરમાંથી સામે આવેલા આંકડાઓ મુજબ મોબાઈલ ફોન અને સોશિયલ મીડિયાના વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે બાળકોમાં માનસિક વિકૃતિઓ અને તણાવના કેસોમાં અપ્રત્યાશિત વધારો જોવા મળ્યો છે. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે રાજ્યમાં દરરોજ અંદાજે ૨૫૦ જેટલા બાળકોને માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશેષજ્ઞોની સારવાર લેવાની ફરજ પડી રહી છે. સ્ક્રીન ટાઈમ અતિશય વધવાને કારણે બાળકોનો પરિવાર અને સમાજ સાથેનો સંવાદ લગભગ શૂન્ય થઈ ગયો છે, જેના લીધે નાની વયે જ બાળકો ડિપ્રેશન, ચિંતા અને આક્રમકતા જેવા ગંભીર માનસિક રોગોનો શિકાર બની રહ્યા છે.
બાળકોની માનસિક સમસ્યાઓની સાથોસાથ નવજાત શિશુઓની શારીરિક તંદુરસ્તી પણ તબીબી આફતનો સામનો કરી રહી છે. મેડિકલ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, જન્મ સમયે ઓછું વજન ધરાવતા અને અધૂરા મહિને (પ્રી-મેચ્યોર) જન્મેલા નવજાત બાળકોમાં આંખની ગંભીર બીમારી (ROP)નું જોખમ અત્યંત ઊંચું જોવા મળ્યું છે. આવા ૨૨ થી ૫૨ ટકા નવજાત બાળકો આ નેત્ર સંબંધી ગંભીર સમસ્યાથી પીડિત હોવાનું સામે આવ્યું છે. જો સમયસર આ બાળકોની આંખોની ઝીણવટભરી તપાસ ન કરવામાં આવે તો તેઓ કાયમી ધોરણે પોતાની દ્રષ્ટિ ગુમાવી બેસવાનું જોખમ રહેલું છે, જે વાલીઓ માટે લાલબતી સમાન કિસ્સો છે.
આ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય કટોકટી સામે લડવા માટે આરોગ્ય તંત્ર અને તબીબો દ્વારા સઘન પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે. નવજાત બાળકોની આંખોની રોશની બચાવવા માટે રાજ્યભરમાં વિશેષ અભિયાન ચલાવીને છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ૬,૧૧૧ જેટલા બાળકોની ROP તપાસ કરવામાં આવી છે, જ્યાં સમયસરની સારવારથી અનેક બાળકોની આંખો બચાવી શકાઈ છે. આમ છતાં, વાલીઓ માટે આ સમય ચેતી જવાનો છે કારણ કે એક તરફ ટેકનોલોજીની અતિશય લત બાળકોનું માનસિક સુખ છીનવી રહી છે તો બીજી તરફ પ્રી-મેચ્યોર ડિલિવરી જેવા પ્રશ્નો શારીરિક પડકારો સર્જી રહ્યા છે. આ બંને મોરચે વાલીઓની જાગૃતિ અને તબીબી માર્ગદર્શન અત્યંત આવશ્યક બની ગયા છે.
