અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠિત ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) ની વિશેષ ટીમ ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની સુરક્ષા દેખરેખ પ્રણાલીનું આંતરરાષ્ટ્રીય મૂલ્યાંકન કરવા માટે ભારતની મુલાકાતે આવી રહી છે. આ ઉચ્ચસ્તરીય ટીમ ૧૬ થી ૨૦ નવેમ્બર દરમિયાન ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) ની કામગીરીની ઝીણવટભરી તપાસ કરશે. આ તપાસનો મુખ્ય હેતુ એ ચકાસવાનો છે કે ડીજીસીએ પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર ઉડ્ડયન સુરક્ષા પર દેખરેખ રાખવા માટે પૂરતું નિયમનકારી માળખું, પ્રશિક્ષિત કર્મચારીઓ અને સંસ્થાકીય ક્ષમતા ઉપલબ્ધ છે કે નહીં. આ મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા અંતર્ગત ડીજીસીએ દ્વારા એફએએના અંદાજે ૨૦૦ જેટલા પ્રશ્નોના સચોટ જવાબો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતીય ઉડ્ડયન તંત્રની સજ્જતા દર્શાવે છે.
આ ઓડિટ માત્ર વિમાનો કે એરલાઇન્સની વ્યક્તિગત તપાસ નથી, પરંતુ તે સમગ્ર નિયામક પ્રણાલીનું મૂલ્યાંકન છે જે આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંસ્થા (ICAO) ના સુરક્ષા ધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરે છે. એફએએની આ ટીમ ઉડ્ડયન સુરક્ષાના આઠ મહત્ત્વપૂર્ણ પાસાઓ જેવા કે પ્રાથમિક કાયદાઓ, નિયમો, સંગઠનાત્મક માળખું, તકનીકી લાયકાત, નિરીક્ષકો માટે માર્ગદર્શિકા, લાયસન્સ પ્રણાલી અને સુરક્ષા સર્વેલન્સની બારીકાઈથી સમીક્ષા કરશે. ભારતીય ઉડ્ડયન ઉદ્યોગમાં મુસાફરોની વધતી સંખ્યા અને ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સના વિસ્તરણને ધ્યાનમાં રાખીને, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્ય સુરક્ષા ધોરણોને જાળવી રાખવા અત્યંત અનિવાર્ય બની ગયું છે જેથી વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની પ્રતિષ્ઠા અકબંધ રહી શકે.
ભારત માટે આ ઓડિટનું સૌથી મોટું મહત્ત્વ તેનું 'કેટેગરી 1' (Category 1) રેટિંગ જાળવી રાખવાનું છે, જે વર્ષ ૨૦૧૫માં ૨૦૧૪ના ડાઉનગ્રેડેશન બાદ પુનઃ પ્રાપ્ત થયું હતું. જો ભારત આ મૂલ્યાંકનમાં ઉત્તીર્ણ રહે છે તો ભારતીય એરલાઇન્સ કંપનીઓ અમેરિકામાં પોતાની સેવાઓનો વિસ્તાર કરી શકશે અને યુએસ કેરિયર્સ સાથે કોડશેર કરાર કરી શકશે. ભૂતકાળમાં ૨૦૧૪માં યોગ્ય કર્મચારીઓ અને નિરીક્ષણ પ્રક્રિયાના અભાવે ભારતને 'કેટેગરી 2' માં મૂકવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે અમેરિકામાં ફ્લાઇટ સેવાઓના વિસ્તરણ પર પ્રતિબંધ લાગ્યો હતો. આ અનુભવમાંથી શીખીને ભારતે એર ઇન્ડિયા, ઇન્ડિગો, આકાશા એર અને સ્પાઇસજેટ જેવી એરલાઇન્સનું પ્રી-ઓડિટ નિરીક્ષણ કરી લીધું છે અને તમામ ક્ષતિઓ સુધારી દીધી છે જેથી ભારત પોતાનો સર્વોચ્ચ સુરક્ષા દરજ્જો જાળવી રાખવામાં સફળ રહે.
