JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
કાનૂની ક્રાઈમ

પિતાની સ્વતંત્ર મિલકતમાં જન્મથી હક ન માગી શકે પુત્ર: સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો ચુકાદો

| By JAMNAGAR MIRROR
પિતાની સ્વતંત્ર મિલકતમાં જન્મથી હક ન માગી શકે પુત્ર: સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો ચુકાદો
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વહેંચણી બાદ પિતાની વિશિષ્ટ કે સ્વતંત્ર બનેલી મિલકતમાં પુત્ર જન્મજાત હક દાવો કરી શકે નહીં. પિતાની આવી મિલકત પર પુત્રનું સહ-વારસદાર તરીકે કોઈ સ્વાભાવિક અધિકાર રહેતો નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની ચુકાદામાં જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વંશપરંપરાગત મિલકતની વહેંચણી પહેલેથી જ થઈ ચૂકી હોય અને તે પિતાના ભાગમાં આવીને તેમની વિશિષ્ટ મિલકત બની ગઈ હોય, તો પુત્ર તેમાં જન્મથી પોતાના હકનો દાવો કરી શકતો નથી. અદાલતે એક સગીર પુત્ર દ્વારા પિતાની જીવિત અવસ્થામાં મિલકતમાં અડધા ભાગની માંગણી કરતી અરજીને ફગાવી દેતાં આ સ્પષ્ટતા કરી હતી. આ કેસ ૧૯૯૭માં સગીર પુત્ર વતી તેની માતા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી વહેંચણીના દાવાથી શરૂ થયો હતો, જેમાં ૧,૮૧૧ ચોરસ ફૂટની મિલકતમાં હક માંગવામાં આવ્યો હતો.

અદાલતી કાર્યવાહી દરમિયાન એ બાબતની ગહન તપાસ કરવામાં આવી હતી કે શું પિતાની હયાતીમાં પુત્ર વંશપરંપરાગત અથવા સંયુક્ત કુટુંબની મિલકતના ભાગલાની માંગ કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે દાદાના અવસાન અને ઉત્તરાધિકારની પ્રક્રિયા પુત્રના જન્મ અગાઉ જ શરૂ થઈ ગઈ હતી. હિન્દુ ઉત્તરાધિકાર અધિનિયમ, ૧૯૫૬ હેઠળ દાદાની મિલકત વર્ગ-૧ ના વારસદારોને હસ્તાંતરિત થઈ હતી અને કાયદેસરની વહેંચણી બાદ મળેલા ભાગો સંબંધિત માલિકોની વિશિષ્ટ મિલકતો બની ગયા હતા. આ કાનૂની પ્રક્રિયાને કારણે પિતાના હિસ્સામાં આવેલી મિલકત તેમની સ્વતંત્ર વ્યક્તિગત સંપત્તિ બની ગઈ હતી, જેને 'કોપાર્સનરી' કે સહ-વારસદારની મિલકત ગણી શકાય નહીં.

અંતિમ ચુકાદો આપતાં સર્વોચ્ચ અદાલતે નીચલી અદાલતોના અવલોકનને યોગ્ય ઠેરવ્યું હતું, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જ્યારે પિતા કે વારસદારને વહેંચણીમાં મિલકત મળે છે ત્યારે તેઓ તેના સંપૂર્ણ માલિક બની જાય છે અને પુત્ર હિન્દુ ઉત્તરાધિકાર કાયદાની કલમ ૮ મુજબ પિતાની આ મિલકતમાં જન્મજાત હક ધરાવતો નથી. પિતાએ આ મિલકતના પોતાના હિસ્સાનું વેચાણ પણ કરી દીધું હતું જેને ક્યારેય પડકારવામાં આવ્યો ન હતો. આ ચુકાદો કૌટુંબિક મિલકતના વિવાદો અને વારસાગત હકો બાબતે એક સ્પષ્ટ અને દૂરગામી નজির પૂરતી પાડે છે.

LATEST ARTICLES