દિવાળીના પાવિન પર્વ પર દેશભરમાં ભક્તો સુખ અને સમૃદ્ધિની કામના સાથે દેવી લક્ષ્મીની આરાધના કરતા હોય છે, પરંતુ મધ્યપ્રદેશના મંદસૌર જિલ્લાના સીતામૌ ખાતે આવેલા ઐતિહાસિક મહાલક્ષ્મી મંદિરમાં દેવીને વસ્ત્ર અર્પણ કરવાની પરંપરા અત્યંત અનોખી અને રોચક છે. અહીં દિવાળીની સાંજે જ દેવી મહાલક્ષ્મીને વસ્ત્ર અને શણગાર ચઢાવવાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે. મંદિરની અનોખી વ્યવસ્થા અનુસાર, જે દિવસે વર્તમાન વર્ષના ભક્ત દ્વારા વસ્ત્ર અર્પણ કરવામાં આવે છે, તે જ સમયે આગામી વર્ષો માટેના નવા ભક્તોની નોંધણી કરવામાં આવે છે. આ ગાઢ આસ્થા અને પરંપરાને કારણે અહીં એડવાન્સ બુકિંગનું લિસ્ટ એટલું લાંબું છે કે આજે બુકિંગ કરાવનાર ભક્તે પોતાના વારા માટે ૩૨ થી ૩૮ વર્ષ એટલે કે વર્ષ ૨૦૫૮ સુધી રાહ જોવી પડશે.
આ અદ્ભુત શ્રદ્ધા અને પ્રતીક્ષાના સંગમનું જીવંત ઉદાહરણ આ વર્ષની દિવાળીએ મુંબઈના જાણીતા ઝવેરાત ઉદ્યોગપતિ હરિનારાયણ ઉપાધ્યાયના કિસ્સામાં જોવા મળ્યું હતું. તેમણે દેવી મહાલક્ષ્મીને વસ્ત્ર અને શણગાર અર્પણ કરવા માટે પૂરા ૧૨ વર્ષ સુધી ધીરજપૂર્વક પ્રતીક્ષા કરી હતી, જે આ વર્ષે પૂર્ણ થઈ હતી. મંદિરના નિયમો મુજબ, દિવાળીની સાંજે જ્યારે આ પવિત્ર વિધિ થાય છે, ત્યારે માત્ર તે વર્ષ માટે નિયુક્ત થયેલા ભક્ત અને તેમનો પરિવાર જ આ લહાવો મેળવી શકે છે. દેશના અન્ય ધાર્મિક સ્થળોથી સાવ અલગ એવી આ વ્યવસ્થા ભક્તિ સાથે માનવીય ધીરજ અને સમર્પણનો એક અદ્ભુત સંદેશ આપે છે, જ્યાં ભક્તો દાયકાઓ સુધી પોતાના વારાની શ્રદ્ધાપૂર્વક રાહ જુએ છે.
આ પ્રાચીન મંદિરની ખ્યાતિ માત્ર તેની વસ્ત્ર અર્પણ કરવાની પરંપરા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેની સાથે એક રોચક પૌરાણિક કથા પણ જોડાયેલી છે. મંદિરના પૂજારી પ્રમોદ મોડના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રાચીન સમયમાં એક ઋષિ આકાશ માર્ગેથી ત્રણ દિવ્ય મંદિરો લઈ જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે આ વિસ્તારના તપસ્વી ઋષિએ પોતાના તપોબળથી તેમને અહીં નીચે ઉતાર્યા હતા. આ કથા મુજબ સ્થાપિત થયેલા ત્રણ મંદિરોમાં સીતામૌનું આ મહાલક્ષ્મી મંદિર, રાધા બાવડી અને નાદિયા બાવડીનું હનુમાન મંદિર સામેલ છે. ખાસ વાત એ છે કે આ ત્રણેય મંદિરોનું કદ, કલાત્મક રચના અને સ્થાપત્ય શૈલી બિલકુલ સમાન છે, જે શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાની સાથે આશ્ચર્યનું કેન્દ્ર પણ બને છે.
