ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા તાજેતરના અહેવાલ અનુસાર, વર્ષ ૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ દરમિયાન ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાનો વ્યાપ અસાધારણ રીતે વધી શકે છે. જો દેશમાં માળખાકીય અવરોધોને દૂર કરવામાં આવે અને બજાર આધારિત સુધારાઓ ઝડપથી લાગુ કરવામાં આવે, તો સ્વચ્છ ઉર્જા ક્ષમતા ૨૦ ટકાથી વધુ ઝડપથી વેગ પકડી શકે છે. સરકારી નીતિઓ, પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાઓ અને સોલાર ફોટોવોલ્ટેઇક (PV) મોડ્યુલ્સ માટે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાના પગલાંઓને કારણે દેશે વૈશ્વિક સ્તરે ક્લીન એનર્જી મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે પોતાની ઓળખ મજબૂત કરી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં દેશની વાર્ષિક સોલાર પીવી મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા આશરે ૨૨૫ ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે ૨૦૩૦ સુધીમાં વધુ વધવાની સંભાવના છે.
દેશમાં બાયોફ્યુઅલ અને વૈકલ્પિક ઇંધણ ક્ષેત્રે પણ અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ જોવા મળી રહી છે, જ્યાં વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં બાયોફ્યુઅલનો વપરાશ ૧૬ અબજ લીટર સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. વર્ષ ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૫ વચ્ચે ભારતે તેના બાયોફ્યુઅલ ઉત્પાદનમાં છ ગણો વધારો કર્યો છે અને ૨૦૨૫માં પ્રવાહી બાયોફ્યુઅલનો વપરાશ આશરે ૧૧ અબજ લીટર સુધી પહોંચ્યો છે. પરિવહન ઉપરાંત, ૨૦૨૭થી આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોમાં સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) નું મિશ્રણ ૧ ટકાથી શરૂ થઈને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫ ટકા સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય છે. આ સાથે જ, કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગ্যাস આયાતી કુદરતી ગેસના મજબૂત સ્થાનિક વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે દેશની ઉર્જા સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
આ વિશાળ સંભાવનાઓને સાકાર કરવા માટે ગ્રીડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એનર્જી સ્ટોરેજ અને પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓની (DISCOMs) નાણાકીય સ્થિતિ સુધારવી અત્યંત આવશ્યક છે. દેશમાં રિન્યુએબલ એનર્જીના આગામી તબક્કાની સફળતા ટ્રાન્સમિશન માળખાના ઝડપી વિકાસ, ઉર્જા સંગ્રહ ક્ષમતામાં વધારો તેમજ જમીન સંપાદન અને પ્રોજેક્ટ મંજૂરીઓમાં થતા વિલંબને ઘટાડવા પર નિર્ભર રહેશે. કુદરતી ગેસની આયાત પરની નિર્ભરતા આગામી વર્ષોમાં વધવાની શક્યતા છે ત્યારે, બાયોગ্যাস અને રિન્યુએબલ ક્ષેત્રે આક્રમક વિસ્તરણ ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાની સાથે વૈશ્વિક ક્લીન એનર્જી સપ્લાય ચેઈનમાં મોખરાનું સ્થાન અપાવશે.
