ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે ગૂગલે વધુ એક સીમાચિહ્ન સર કરતા અવકાશમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે મોટી સફળતા મેળવી છે. ગૂગલના મહત્વાકાંક્ષી ‘પ્રોજેક્ટ સનકેચર’ હેઠળ ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં એક પ્રોટોટાઇપ સેટેલાઇટમાં ડેટા સેન્ટર-ક્લાસના ચાર ટેન્સર પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ (TPU) અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ ચકાસવાનો હતો કે પૃથ્વી પર વપરાતા શક્તિશાળી એઆઈ હાર્ડવેર અવકાશની કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં પણ કામ કરી શકે છે કે નહીં. ગૂગલના સીઈઓ સુંદર પિચાઈએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'એક્સ' પર આ માહિતી શેર કરતા આ સફળતાને ‘હેલો વર્લ્ડ’ માઇલસ્ટોન ગણાવ્યો છે, જેણે વૈજ્ઞાનિક જગતમાં ભારે કુતૂહલ જગાવ્યું છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત ગૂગલની ટીમે પૃથ્વી પરથી ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા સેટેલાઇટને કમાન્ડ મોકલીને ત્યાં હાજર TPU ચિપને ઓન કરી હતી અને તેના પર એક પ્રોમ્પ્ટ રન કર્યો હતો. નોર્વેના સ્વાલબર્ડ ખાતે આવેલા ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન પરથી જ્યારે સેટેલાઇટ પસાર થઈ રહ્યો હતો, ત્યારે પૃથ્વી પરથી 'જેમા ૪' (Gemma 4) ઓપન મોડેલને અવકાશ વિશે એક હાઇકુ (કવિતા) લખવાનો પ્રોમ્પ્ટ અપાયો હતો. આશ્ચર્યજનક રીતે, અવકાશમાં રહેલા TPU એ સફળતાપૂર્વક કવિતા જનરેટ કરીને પૃથ્વી પર મોકલી આપી હતી, જેમાં લખ્યું હતું કે — "Blue marble below, Data streams in silent grace, Starlight feeds my core." આ સફળ ટ્રાન્સમિશને સાબિત કરી દીધું કે અવકાશમાં એઆઈ કમ્પ્યુટિંગનો આ પ્રયોગ સફળ થઈ શકે છે.
પ્રોજેક્ટ સનકેચરનો મૂળ હેતુ സൗരോર્જ (સૂર્યની ઊર્જા)નો ઉપયોગ કરીને અવકાશમાં જ એઆઈ ડેટા સેન્ટર્સ સ્થાપવાનો છે, જેથી પૃથ્વી પરના જમીન અને વીજળીના સંસાધનો પરનું ભારણ ઘટાડી શકાય. આ સફળ પ્રારંભ પછી, ગૂગલ આગામી દિવસોમાં અવકાશમાં થર્મલ સ્ટ્રેસ અને રેડિયેશનના પ્રભાવ હેઠળ TPU ના પર્ફોર્મન્સનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે વધુ ટેસ્ટ કરશે. આ તમામ પરીક્ષણો સફળ રહે તો વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં પરસ્પર જોડાયેલા જોડિયા ઉપગ્રહો (twin interconnected satellites) લોન્ચ કરવાની દિશામાં ગૂગલ આગળ વધશે, જે ભવિષ્યના કોસ્મિક મિશન માટે એક ક્રાંતિકારી પગલું સાબિત થશે.
