દિલ્હીની ચેસ ટુર્નામેન્ટ્સની હોલની બહાર એક અજીબ શાંતિ જોવા મળે છે, જે ખરેખર મેદાનની બહાર રાહ જોતા માતા-પિતાની હોય છે. એક સમયે નિધિ ભસીન રોહિલ્લા પણ તે જ માતા-પિતામાંના એક હતા, જેઓ પોતાની દીકરી શિવિકાની મેચના પરિણામની રાહ જોતા કોરિડોરમાં બેસતા. ડેન્ટિસ્ટ તરીકેની ડિગ્રી ધરાવતા નિધિ કોર્પોરેટ જગતમાં સેલ્સ ક્ષેત્રે ઉત્તમ કારકિર્દી ધરાવતા હતા અને વાર્ષિક ૫૦ લાખ રૂપિયાનું મસમોટું પેકેજ કમાતા હતા. પરંતુ, જ્યારે તેમની મોટી દીકરી શિવિકાએ માત્ર સાડા છ વર્ષની ઉંમરે ચેસ રમવાની શરૂઆત કરી અને છ મહિનાની અંદર જ દિલ્હી સ્ટેટ ચેમ્પિયનશિપમાં બીજું સ્થાન મેળવ્યું, ત્યારે આ પરિવારના જીવનની દિશા બદલાઈ ગઈ. શિવિકાની વધતી જતી મહત્વાકાંક્ષાઓ, નેશનલ અને ઇન્ટરનેશનલ લેવલની ટુર્નામેન્ટ્સ માટે સતત પ્રવાસની જરૂરિયાત અને દિલ્હીમાં ઉચ્ચ સ્તરીય ચેસ કલ્ચરનો અભાવ, આ તમામ પરિબળોએ નિધિ સમક્ષ એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો કર્યો. દીકરીની કારકિર્દીને બચાવવા માટે આખરે તેમણે પોતાની સફળ કોર્પોરેટ નોકરીને અલવિદા કહી દીધું અને સંપૂર્ણપણે શિવિકાના ચેસ સફરની સારથિ બન્યા.
કોવિડ મહામારી પહેલાં પોતાની નોકરી છોડ્યા બાદ નિધિએ માત્ર પોતાની દીકરી માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ઉત્તર ભારતના ચેસ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાનું બીડું ઝડપ્યું. તેમણે અનુભવ્યું કે દિલ્હી અને ઉત્તર ભારતમાં દક્ષિણ ભારત જેવું મજબૂત ચેસ કમ્યુનિટી કલ્ચર નથી, જ્યાં ખેલાડીઓ સાથે બેસીને રમતની ચર્ચા કરી શકે. આ ખામીને દૂર કરવા માટે તેમણે 'એસ.આર. ચેસ એકેડેમી' (SRCA) ની સ્થાપના કરી અને 'ચેસ કોફી કનેક્ટ' જેવી અવિસ્મરણીય પહેલ શરૂ કરી. આ પહેલ હેઠળ કાફે અને ખુલ્લા વાતાવરણમાં ખેલાડીઓ ભેગા મળીને પ્રેક્ટિસ ગેમ્સ રમે છે, વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરે છે અને એકબીજાને પ્રોત્સાહિત કરે છે. શરૂઆતમાં બે-ત્રણ બાળકોથી શરૂ થયેલી આ એકેડેમી આજે આઠ રાજ્યોમાં ફેલાયેલી છે, જે દર મહિને ૪૦ થી વધુ ઇવેન્ટ્સનું આયોજન કરે છે અને તેમાં અસંખ્ય પેઇડ સ્ટાફ તથા સ્વયંસેવકો જોડાયેલા છે. નિધિની આ સફર માત્ર હાઇ-લેવલના ખેલાડીઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમણે વરિષ્ઠ નાગરિકો, દૃષ્ટિહીન ખેલાડીઓ અને છોકરીઓને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે વિશેષ છૂટછાટો અને મફત વર્ગોનું આયોજન કરીને ચેસને સર્વસમાવેશક બનાવ્યું છે.
આજે શિવિકા રોહિલ્લા વુમન ઇન્ટરનેશનલ માસ્ટર (WIM) બની ચૂકી છે અને લંડનમાં એરોસ્પેસ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવાની સાથે વિદેશમાં પણ ચેસ રમી રહી છે અને જીતી રહી છે. બીજી તરફ, નિધિ ભસીન રોહિલ્લાનું કામ અટક્યું નથી; તેમણે 'Mind to Moves' નામથી સ્પોર્ટ્સ સાયકોલોજી વિભાગ પણ શરૂ કર્યો છે જે ટુર્નામેન્ટના તણાવ સામે લડવા માટે માતા-પિતા અને બાળકોનું માર્ગદર્શન કરે છે. આ સફરમાં આર્થિક ભંડોળ અને સ્પોન્સરશિપ મેળવવી એ સૌથી મોટો પડકાર રહ્યો છે કારણ કે આ તમામ આયોજનો સંપૂર્ણપણે સ્વ-ધિરાણ (self-funded) પર ચાલે છે. છતાં, નિધિનો દ્રઢ વિશ્વાસ અને લોકોની જરૂરિયાતો સાંભળીને તેને ઉકેલવાની તેમની શૈલીએ ઉત્તર ભારતમાં ચેસની સમગ્ર વ્યાખ્યા બદલી નાખી છે. આજે તેમનું આ મોડેલ માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ ઇંગ્લેન્ડ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે સાબિત કરે છે કે એક માતાનો દ્રઢ સંકલ્પ કેવી રીતે આખા સમાજમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે.
