ભારતમાં કેન્સરના વધતા જતા કેસો અને તેના કારણે દર્દીઓ પર આવતા આર્થિક બોજને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એક રાહતરૂપ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી અનેક જીવનરક્ષક દવાઓની કિંમતોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. કેન્સરના દર્દીઓને સામાન્ય રીતે સારવાર પાછળ ભારેખમ ખર્ચ કરવો પડતો હોય છે, ત્યારે આ સુધારેલા ભાવો આગામી ૯ નવેમ્બરથી અમલમાં આવશે. સરકારના આ પગલાથી મધ્યમ અને સામાન્ય પરિવારના દર્દીઓને મોંઘી દવાઓ ખરીદવામાંથી મોટી રાહત મળવાની પૂરી સંભાવના છે, જે દેશની સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલી માટે પણ એક સકારાત્મક બદલાવ સાબિત થશે.
દેશમાં કેન્સરની વર્તમાન સ્થિતિ વિશે વાત કરીએ તો, ઓબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (ORF) ના આંકડા મુજબ વર્ષ ૨૦૨૫ માં ભારતમાં અંદાજે ૧૫.૬ લાખ નવા કેન્સરના કેસ નોંધાવાની અને ૯,૦૨,૦0૦ દર્દીઓના મૃત્યુ થવાની આશંકા છે. આ ભયાનક આંકડા સાથે ભારત એશિયાના પસંદગીના દેશોમાં ચીન પછી બીજા નંબરે સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેશ બને છે. ભારતની સરખામણીમાં ઇન્ડોનેશિયા, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, થાઇલેન્ડ, શ્રીલંકા અને નેપાળ જેવા દેશોમાં કેન્સરના કેસ અને મૃત્યુઆંક પ્રમાણમાં ઓછો નોંધાયો છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) ના ડેટા અનુસાર, ભારતમાં ફેફસાનું કેન્સર સૌથી વધુ ઘાતક સાબિત થયું છે, જેના કારણે ૯૮,૬૮૭ લોકોના જીવ ગયા છે. આ ઉપરાંત સ્તન કેન્સર, મોં અને હોઠનું કેન્સર, અન્નનળી અને પેટનું કેન્સર પણ મોટા પ્રમાણમાં જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યા છે.
એશિયાના અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ભારતમાં કેન્સરના કેસ ભલે વધુ હોય, પરંતુ કેસ ફેટેલિટી રેટ (મૃત્યુદર) ની બાબતમાં ભારતની સ્થિતિ કેટલાક પાડોશી દેશો કરતા સારી છે. ભારતમાં કેન્સરનો મૃત્યુદર ૫૭.૮ ટકા નોંધાયો છે, જે બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, થાઇલેન્ડ, પાકિસ્તાન, શ્રીલંકા અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો કરતા ઘણો ઓછો છે. વિશ્લેષણ કરાયેલા દેશોમાં માત્ર ચીન (૫૦.૧ ટકા) જ ભારત કરતાં નીચો મૃત્યુદર ધરાવે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે જોકે રોગનું પ્રમાણ વધુ છે, પરંતુ સમયસરની સારવાર અને તબીબી સુવિધાઓના કારણે પરિણામો સાનુકૂળ રહ્યા છે. હવે દવાઓના ભાવ ઘટવાથી સારવાર વધુ સુલભ બનશે અને લાખો કેન્સર પીડિતો તથા તેમના પરિવારોને આર્થિક મુશ્કેલીઓ સામે લડવામાં મોટું નૈતિક અને આર્થિક બળ મળી રહેશે.
