ગત 29 ઓક્ટોબરના રોજ ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી વિમાનવાહક જહાજ આઈએનએસ વિક્રાંત (INS Vikrant) પર રાફેલ મરાઈન (Rafale Marine) ફાઈટર જેટ દ્વારા પ્રથમવાર સફળ લેન્ડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. ફાઈટર જેટ દ્વારા તેના પહેલા જ પ્રયાસમાં આ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે, જે ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ તાકાત અને સૈન્ય સજ્જતામાં એક નવો અધ્યાય જોડે છે. આ સફળ ટ્રાયલ અગાઉ ગોવા ખાતે ચકાસણીના ભાગરૂપે ચલાવવામાં આવી હતી, જ્યાં વિમાનની સુસંગતતા અને જહાજ આધારિત ઓપરેશન્સ માટે જરૂરી ફેરફારોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરીક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નૌકાદળના કાફલામાં આ વિમાનને સત્તાવાર રીતે સામેલ કરતા પહેલા તેની સલામતી અને અસરકારકતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
ભારત સરકાર દ્વારા ફ્રાન્સ સાથે આશરે રૂ. 63,000 કરોડના ખર્ચે 26 રાફેલ મરાઈન વિમાનો ખરીદવાનો ઐતિહાસિક કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ વ્યાપક સંરક્ષણ પેકેજ અંતર્ગત ભારતીય નૌકાદળને 22 સિંગલ-સીટ ફાઈટર જેટ અને 4 ડબલ-સીટ ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ ઉપરાંત અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, સિમ્યુલેટર અને લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટ પૂરો પાડવામાં આવશે. વર્ષ 2030 સુધીમાં તમામ વિમાનોની ડિલિવરી પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે, જ્યારે ભારતીય સૈન્ય કર્મચારીઓને ફ્રાન્સ અને ભારત બંને સ્થળોએ વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. આ કરાર અંતર્ગત ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફરની પણ જોગવાઈ છે, જેથી ભારતમાં જ રાફેલના બોડી પાર્ટ્સનું ઉત્પાદન અને એન્જિન-હથિયારો માટે એમઆરઓ (મેન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઓવરહોલ) સુવિધાઓ વિકસાવી શકાય.
વિશેષ રૂપથી વિમાનવાહક જહાજો માટે જ ડિઝાઇન કરાયેલ રાફેલ મરાઈનનું આગમન હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતીય નૌકાદળની ઓપરેશનલ ક્ષમતાઓને বহুগুণ વધારી દેશે. આ વિમાન શત્રુઓની હવાઈ સુરક્ષાને ભેદવાની સાથે-સાથે સમુદ્ર અને જમીન પરના લક્ષ્યોને નેસ્તનાબૂદ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આઈએનએસ વિક્રાંત સાથે રાફેલનું એકત્રીકરણ ભારતની સ્વદેશી દરિયાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત અને અજેય બનાવશે. આ સફળતા દેશના 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાનને વેગ આપવાની સાથે ભારતીય નૌકાદળને આગામી સમયમાં કોઈપણ પડકારને પહોંચી વળવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ બનાવશે.
