ભારતમાં હાલમાં ગ્રીન એનર્જી અને ઇથેનોલ મિશ્રણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે, ત્યારે ગુજરાતની 'ટેક્નોફેસ્ટ ગ્લોબલ' અને 'BioMakerz' કંપનીએ એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને નવતર દાવો કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, હવે સલૂનમાં નકામા ગણાતા માણસના કપાયેલા વાળમાંથી પણ બાયોઇથેનોલ બનાવી શકાશે. સામાન્ય રીતે માનવ વાળમાં 'કેરાટિન' નામનું મજબૂત પ્રોટીન હોય છે, જેને શેરડી કે મકાઈની જેમ સરળતાથી ફર્મેન્ટેશન દ્વારા સડાવી શકાતું નથી. પરંતુ આ સ્ટાર્ટઅપે 'IMPHA' નામની વિશેષ ટેક્નોલોજી વિકસાવી છે, જે કેરાટિન પ્રોટીનને તોડીને અને રાસાયણિક પ્રક્રિયા દ્વારા તેને ઇથેનોલમાં રૂપાંતરિત કરે છે. કંપનીએ આ ટેક્નોલોજી અંતર્ગત ૧૦૦ લિટરની ક્ષમતાવાળા રિસર્ચ પ્લાન્ટમાં સફળ પરીક્ષણ પણ કરી લીધું છે.
જો આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ વ્યાપારી સ્તરે સફળ સાબિત થાય તો તે દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને કૃષિ ક્ષેત્ર માટે મોટો બદલાવ સાબિત થઈ શકે છે. હાલમાં પેટ્રોલમાં ૨૦ ટકા ઇથેનોલ ભેળવવાના લક્ષ્યને કારણે શેરડી અને અનાજનો વપરાશ મોટા પ્રમાણમાં વધી ગયો છે, જેનાથી 'ફૂડ વર્સેસ ફ્યુઅલ' (ખાદ્ય પદાર્થો અને ઇંધણ વચ્ચેની ખેંચતાણ) જેવી સમસ્યાઓ ઉભી થાય છે. વાળમાંથી ઇથેનોલ બનવાથી આ સમસ્યા હળવી થઈ જશે કારણ કે તેના માટે વધારાની ખેતીની જમીન કે પાણીની જરૂર નહીં પડે, કારણ કે વાળ એક વેસ્ટ પ્રોડક્ટ છે. આમ છતાં, આ ટેક્નોલોજીના માર્ગમાં મોટા વ્યવહારિક પડકારો પણ રહેલા છે, જેમાં દેશભરના બ્યુટી પાર્લર અને સલૂનમાંથી મોટા પાયે વાળ એકત્ર કરવા, તેમાં ચોંટેલા કેમિકલ-તેલ સાફ કરવા અને સપ્લાય ચેઈન ઊભી કરવી ખૂબ જ ખર્ચાળ અને જટિલ સાબિત થઈ શકે છે.
સમગ્ર પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરીએ તો, ગુજરાતના આ સ્ટાર્ટઅપનો દાવો ભવિષ્યની ઊર્જા સુરક્ષા માટે એક અત્યંત આશાસ્પદ અને નવીન વિચાર પૂરો પાડે છે. ભારત જેવા દેશમાં જ્યાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પાછળ અબજો રૂપિયા ખર્ચાય છે, ત્યાં કચરામાંથી કિંમતી ઇંધણ બનાવવાની દિશામાં આ એક ક્રાંતિકારી કદમ ગણી શકાય. જોકે, વૈજ્ઞાનિક અને આર્થિક માપદંડો પર આ ટેક્નોલોજી સંપૂર્ણપણે ખરી ઉતરે અને સામાન્ય લોકોની ગાડીઓની ટાંકી સુધી આ ઇથેનોલ પહોંચે તે પહેલાં હજુ અનેક વ્યાપારી પરીક્ષણો અને લાંબી મંજૂરીઓની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે.
