આર્મેનિયાની રાજધાની યેરેવાન ખાતે યોજાયેલી યુએનની મહત્ત્વપૂર્ણ બાયોડાયવર્સિટી બેઠક (COP17) હવે અંતિમ ચરણમાં પહોંચી ગઈ છે, પરંતુ નાણાકીય ફંડિંગનો મુદ્દો આશાઓ પર પાણી ફેરવી રહ્યો છે. વિકસિત દેશો દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બાયોડાયવર્સિટી ફંડમાં યોગદાન આપનાર દેશોના વર્તુળને મોટું કરવા માટે એક નવો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવ મુજબ વધુ દેશોને આર્થિક સહયોગમાં જોડવાની વાત હતી, પરંતુ ભારત, બ્રાઝિલ અને ચીન જેવા પ્રમુખ વિકાસશીલ રાષ્ટ્રોએ આ પગલાં સામે મજબૂત વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. તેમનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે આ પ્રકારના પ્રયાસો દ્વારા સમૃદ્ધ અને વિકસિત દેશો પોતાની ઐતિહાસિક જવાબદારીઓમાંથી છટકી જવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે બિલકુલ સ્વીકાર્ય નથી.
આ વિવાદ પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે યુએનના એક પ્રગતિ અહેવાલ મુજબ વિકસિત દેશો કનમિંગ-મોન્ટ્રિયલ ગ્લોબલ બાયોડાયવર્સિટી ફ્રેમવર્ક અંતર્ગત વર્ષ ૨૦૩૦ના લક્ષ્યો માટેના પોતાના નાણાકીય વચનો પૂરા કરવામાં પાછળ રહી ગયા છે. આ વચન હેઠળ વિકસિત દેશોએ વર્ષ ૨૦૨૫ સુધીમાં વિકાસશીલ દેશોને વાર્ષિક ૨૦ અબજ ડોલર અને વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં વાર્ષિક ૩૦ અબજ ડોલરનો નાણાકીય પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો, જેથી પર્યાવરણ અને કુદરતનું રક્ષણ થઈ શકે. યુરોપિયન યુનિયન અને અન્ય વિકસિત રાષ્ટ્રો ફંડિંગ બેઝ વધારવાના પક્ષમાં છે, કારણ કે હાલમાં ખૂબ જ મર્યાદિત દેશો જ આર્થિક ભારણ ઉઠાવી રહ્યા છે. જો કે, વિકાસશીલ દેશોની દલીલ છે કે નવા દેશોને જોડતા પહેલા વિકસિત દેશોએ પોતાના જૂના અને નક્કી કરેલા નાણાકીય લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા અનિવાર્ય છે.
સંમેલનનું સત્તાવાર સમાપન આડે માત્ર એક જ દિવસ બાકી રહ્યો છે ત્યારે આ નાણાકીય ગૂંચવણને ઉકેલવાના તમામ પ્રયાસો હાલ પૂરતા નિષ્ફળ નીવડ્યા છે. આ આખી મડાગાંઠને તોડવા માટે સેનેગલના પર્યાવરણ મંત્રી અને સ્વીડનના રાજ્ય સચિવ દ્વારા એક મધ્યમ માર્ગનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કાનૂની જવાબદારીઓ બદલ્યા વિના વધુ દેશોને સ્વૈચ્છિક ધોરણે આર્થિક સહયોગ માટે આમંત્રિત કરવાની વાત હતી. ૩૦ દેશોના પ્રતિનિધિઓની બેઠક અને અનેક અનૌપચારિક ચર્ચાઓ છતાં કોઈ નક્કર પરિણામ આવી શક્યું નથી. જો સમયસર આ નાણાકીય સંકટનો કોઈ તોડ નહીં નીકળે, તો વૈશ્વિક સ્તરે જૈવવિવિધતાના રક્ષણ માટેના ભવિષ્યના લક્ષ્યો ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ જવાની પૂરી સંભાવના છે.
