ઘરના આંગણે કે બાલ્કનીમાં શોભા વધારતા છોડનો સારો વિકાસ થાય અને તેના પર ભરપૂર ફૂલો આવે તે માટે કૂંડાની માટીનું સ્વસ્થ હોવું સૌથી જરૂરી છે. ઘણી વખત લોકો લાખ પ્રયાસો કરવા છતાં કે બજારમાંથી મોંઘા ખાતરો લાવવા છતાં છોડ યોગ્ય રીતે ખીલતા નથી અને મૂરઝાવા લાગે છે. આવા સમયે માટીની ગુણવત્તા ઓળખવાનું એકદમ સરળ અને કારગર રહસ્ય સામે આવ્યું છે, જેનાથી સામાન્ય માણસ ઘર બેઠા જ પોતાના છોડની કાળજી રાખી શકે છે.
કૂંડાની માટી પલટાવતી વખતે કે બહાર કાઢતી વખતે જો તેમાં નાના-નાના અળસિયાં કે તેના બચ્ચાં ફરતાં જોવા મળે, તો સમજી લેવું કે તમારી માટી સંપૂર્ણપણે ફળદ્રુપ અને પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર છે. આ નાના જીવો છોડ માટે નેચરલ બૂસ્ટર તરીકે કામ કરે છે, જે માટીને પોચી બનાવે છે અને તેને કુદરતી વર્મીકમ્પોસ્ટમાં ફેરવી દે છે. અળસિયાં માટીમાં ફરીને તેને છિદ્રાળુ બનાવે છે, જેના કારણે છોડના મૂળ સુધી ઓક્સિજન અને પાણી સરળતાથી પહોંચી શકે છે અને પ્લાન્ટનો ગ્રોથ ઝડપથી વધવા લાગે છે.
ઘણીવાર અજાણતા લોકો માટીમાં આવા મિત્ર જીવ જોઈને ગભરાઈ જાય છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડવા માટે હાનિકારક કેમિકલ કે કીટનાશક દવાનો છંટકાવ કરી દે છે, જે બિલકુલ યોગ્ય નથી. આ અળસિયાં માટીના જૈવિક કચરાને ખાઈને જાતે જ ઉત્તમ ખાતર તૈયાર કરતા રહે છે. માટીમાં આ જીવોની સંખ્યા વધારવા માટે ઘરના રસોડામાં નીકળતું સ્ટાર્ચવાળું પાણી એટલે કે ચોખા કે દાળ ધોયા પછીનું પાણી ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થાય છે, કારણ કે તે અળસિયાં માટે ખોરાકનું કામ કરે છે અને છોડ હંમેશાં લીલોછમ રહે છે.
