પતિની લાંબી ઉંમર અને સુખી વૈવાહિક જીવન માટે રખાઈ રહેલું કરવા ચોથનું પવિત્ર વ્રત આ વર્ષે 29 ઓક્ટોબર 2026, ગુરુવારના રોજ મનાવવામાં આવી રહ્યું છે. પરંપરાગત રીતિ-રિવાજ મુજબ આ દિવસે સૂર્યોદય પહેલા સરગી ખાધા પછી વ્રતની શરૂઆત થાય છે અને રાત્રે ચંદ્ર દર્શન તથા અર્ધ્ય આપ્યા બાદ વ્રતના પારણા કરવામાં આવે છે. આ તહેવારમાં સરગીનું વિશેષ મહત્વ છે જેમાં સામાન્ય રીતે સાસુ દ્વારા આપવામાં આવતી ફ્રૂટ્સ, ડ્રાયફ્રૂટ્સ, મીઠાઈ અને દૂધ જેવી ખાવાની ચીજોનો સમાવેશ થાય છે. આખો દિવસ અન્ન-જળ વગર વિતાવ્યા બાદ સાંજના સમયે શિવ-પાર્વતી અને ગણેશજીની પૂજા કરીને વ્રત કથા સાંભળવાની પરંપરા છે.
પંચાંગની ગણતરી મુજબ 29 ઓક્ટોબરના રોજ ચતુર્થી તિથિ સવારે 1:06 વાગ્યાની આસપાસ શરૂ થશે અને રાત્રે 10:09 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ દિવસે સાંજે પૂજા માટેનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 5:38 થી 6:56 સુધીનું રહેશે, જ્યારે ઉપવાસનો કુલ સમય સવારે 6:31 થી રાત્રે 8:17 સુધીનો રહેશે. ખાસ વાત એ છે કે ભદ્ર કાળ 28 ઓક્ટોબરે સવારે 5:31 વાગ્યે શરૂ થઈને 29 ઓક્ટોબરે સવારે 4:27 વાગ્યે જ પૂરો થઈ જતો હોવાથી સાંજના મુખ્ય પૂજાના સમય પર તેની કોઈ જ અસર નહીં પડે. પૂજા થાળીમાં દીવો, રોલી, ચોખા, ફૂલ, મીઠાઈ, પાણીથી ભરેલો કરવો, ચાળણી અને વ્રત કથાની ચોપડી અગાઉથી જ તૈયાર રાખવાની રહે છે.
કરવા ચોથની પરંપરાગત વ્રત કથા અનુસાર પ્રાચીન સમયમાં વીરવતી નામની બ્રાહ્મણ કન્યાએ પહેલીવાર આ વ્રત રાખ્યું હતું અને ભૂખ-તરસથી બેભાન થઈ જતાં તેના ભાઈઓએ કૃત્રિમ ચંદ્ર દેખાડીને તેને વ્રત છોડાવ્યું હતું, જેના કારણે તેનું સૌભાગ્ય છીનવાઈ ગયું હતું. ત્યારબાદ દેવરાજ ઇન્દ્રાણીની સલાહથી તેણે સાચા ભક્તિભાવ અને નિયમપૂર્વક ફરીથી આ વ્રત આચર્યું હતું, જેના પ્રતાપથી તેના પતિનું જીવન પાછું આવ્યું હતું અને ઘર-પરિવારમાં ખુશીઓ પાછી ફરી હતી. આજના આધુનિક સમયમાં પણ મહિલાઓ આ જ આસ્થા સાથે કરવા ચોથની પૂજા કરે છે, ચંદ્રને અર્ધ્ય અર્પણ કરે છે અને ચાળણી દ્વારા પતિના ચહેરાનાં દર્શન કરીને પોતાના અખંડ સૌભાગ્યની કામના કરે છે.
