ઘણા રોકાણકારો એવા ભ્રમમાં જીવતા હોય છે કે અલગ-અલગ ફંડ હાઉસમાં 5 કે 6 SIP ચલાવવાથી તેમનું રોકાણ પૂરતું ડાઇવર્સિફાઇડ બની જાય છે. વાસ્તવમાં માત્ર ફંડની સંખ્યા વધારવાથી પૉર્ટફોલિયો મજબૂત નથી બનતો. જો તમારી આ બધી સ્કીમ્સ આખરે એક જ કંપનીઓ કે સેક્ટરમાં રોકાણ કરતી હોય, તો વાસ્તવિક વૈવિધ્યસભર રોકાણનો હેતુ સરતો નથી. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે 5 SIP એ 2 SIP કરતા વધુ સુરક્ષિત જરૂર લાગે છે, પરંતુ સાચું ડાઇવર્સિફિકેશન એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે તમારી પાસે ખરેખર કયા સ્ટૉક્સ છે, ન કે એ વાત પર કે તમારી પાસે કુલ કેટલા ફંડ્સ છે.
સેબીના નિયમો અનુસાર લાર્જ-કૅપ ફંડે પોતાના એસેટના ઓછામાં ઓછા 80 ટકા ફંડ્સ ટૉપ 100 કંપનીઓમાં રોકવાના હોય છે. આ જ કારણ છે કે અલગ-અલગ AMC ના ફંડ્સમાં પણ ઘણી કૉમન હોલ્ડિંગ્સ જોવા મળે છે. માત્ર એવું ચેક કરવું પૂરતું નથી કે બે સ્કીમમાં એક જેવા સ્ટૉક છે કે નહીં, પરંતુ તે સ્ટૉક્સમાં ફંડનું એલોકેશન કેટલું છે તે પણ ખૂબ મહત્ત્વ ધરાવે છે. સેબીની પૉર્ટફોલિયો-ઓવરલેપ પદ્ધતિ દરેક કૉમન સિક્યોરિટીના વેટને ધ્યાનમાં રાખીને ડુપ્લિકેશનની સ્પષ્ટ તસવીર આપે છે. આ ઉપરાંત સેક્ટર કન્સન્ટ્રેશન અને માર્કેટ-કૅપ એલોકેશનની તપાસ કરવી પણ ઇન્વેસ્ટર્સ માટે અત્યંત જરૂરી છે.
જો તમારા પૉર્ટફોલિયોમાં ઓવરલેપ જોવા મળે તો તરત જ રોકાણ વેચી દેવું યોગ્ય નથી. રોકાણકારોએ પહેલા દરેક ફંડનો ચોક્કસ રોલ ઓળખવો જોઈએ અને પર્ફોર્મન્સ, રિસ્ક તથા કૉસ્ટના આધારે નિર્ણય લેવો જોઈએ. અચાનક રોકાણ રિડીમ કરવાથી કૅપિટલ ગેઇન ટેક્સ અને એક્ઝિટ લોડ લાગી શકે છે, જે મોંઘું સાબિત થઈ શકે છે. તેના બદલે ભવિષ્યની SIP ઇન્સ્ટૉલમેન્ટને રોકી દેવી અથવા રીડાયરેક્ટ કરવી એક સારો વિકલ્પ છે. આખરે તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો અને રિસ્ક લેવાની ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને જ સાચું એલોકેશન કરવું સમજદારીભર્યું પગલું છે.
