રિટાયર્ડ કર્મચારીઓ માટે માઠા સમાચાર સામે આવ્યા છે, કારણ કે કર્ણાટક હાઈકોર્ટે કર્મચારી પેન્શન યોજના એટલે કે EPS-95 ના વર્ષ 2007ના નિયમોમાં કરવામાં આવેલા અમેન્ડમેન્ટને પડકારતી અરજી ફેરવી તોળાઈ છે અને તેને માન્ય રાખી છે. હાઈકોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ પાસે આ નિયમોમાં અમેન્ડમેન્ટ કરવાનો પૂરેપૂરો પાવર છે અને આ અમેન્ડમેન્ટને રદ કરવા માટેનું કોઈ નક્કર કારણ કોર્ટને મળ્યું નથી. અગાઉ રિટાયર્ડ કર્મચારીઓએ એ વાતને લઈને અદાલતના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા કે આ અમેન્ડમેન્ટના કારણે તેઓને મળતી માસિક પેન્શનની રકમમાં મોટો ઘટાડો થયો છે અને 1995ની સ્કીમ મુજબ જે હકો મળ્યા હતા તે છીનવાઈ ગયા છે. જોકે, EPFO એ અદાલતમાં દલીલ કરી હતી કે આ અમેન્ડમેન્ટ માત્ર સ્પષ્ટતા કરવા માટે હતું અને સ્કીમમાં રહેલી અસંગતતાઓને દૂર કરવા માટે જ આ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા.
આ કેસની વિગતો મુજબ, રિટાયર્ડ કર્મચારીઓએ અદાલતમાં ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું હતું કે 2007ના અમેન્ડમેન્ટ પહેલાં જો કોઈ વ્યક્તિ 58 વર્ષની ઉંમર પહેલાં એટલે કે 52 વર્ષની ઉંમરે પેન્શન લેવા માગે, તો પ્રતિ વર્ષ 3 ટકાના હિસાબે 6 વર્ષના કુલ 18 ટકા એટલે કે રૂપિયા 198 કાપીને રૂપિયા 902 પેન્શન મળતું હતું. જ્યારે અમેન્ડમેન્ટ પછી આ કાપનો દર વધીને પ્રતિ વર્ષ 4 ટકા થયો, જેના કારણે 52 વર્ષની ઉંમરે રૂપિયા 1100માંથી 24 ટકા એટલે કે રૂપિયા 264 કાપીને માત્ર રૂપિયા 836 જ પેન્શન મળવા લાગ્યું, એટલે કે સીધો રૂપિયા 62 નો ઘટાડો થયો. આ કેસમાં 14 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ કર્ણાટક હાઈકોર્ટે કર્મચારીઓની વિરુદ્ધમાં ચુકાદો આપ્યો છે. એક્સપર્ટ્સના મતે, EPF એક્ટ સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટને રિટ્રોસ્પેક્ટિવ ઈફેક્ટ સાથે પણ EPS માં અમેન્ડમેન્ટ કરવાની સત્તા આપે છે, અને કોર્ટે પણ સુપ્રીમ કોર્ટના વર્ષ 2022ના વલણને ટાંકીને કહ્યું હતું કે પેન્શન સ્કીમની રચનામાં અદાલતોએ દખલ ન કરવી જોઈએ.
કોર્ટે એ વાત પણ સ્વીકારી છે કે રિટાયર્ડ કર્મચારીઓને પડતી મુશ્કેલીઓ ગંભીર વિષય છે, પરંતુ તે સરકારની નીતિગત બાબત છે અને માત્ર કોઈ એક વ્યક્તિને પેન્શન ઓછું મળે છે તે કારણસર આખા નિયમને ગેરકાયદે ઠેરવી શકાય નહીં. કાનૂની નિષ્ણાતોનું માનીએ તો, પેન્શનર્સે જો કાનૂની લડાઈ જીતવી હોય તો સરકારે મનસ્વી રીતે કે સત્તા વગર કામ કર્યું છે તે સાબિત કરવું પડે, માત્ર પેન્શનની રકમ ઘટી છે તેવું દેખાડવાથી કોર્ટમાં સફળતા મળતી નથી. આ ચુકાદાથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે સરકારના નીતિગત નિર્ણયો સામે કોર્ટમાં રાહત મેળવવી રિટાયર્ડ કર્મચારીઓ માટે હવે ખૂબ જ મુશ્કેલ બની ગયું છે.
