બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં રોકડની તંગી વર્તાતા ટૂંકા ગાળાના લોન રેટ્સમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. જીએસટી પેમેન્ટ, કેશ રિઝર્વની જરૂરિયાતો અને અન્ય કારણોસર સિસ્ટમમાં સરપ્લસ લિક્વિડિટી ઘટીને 23 ઓક્ટોબર સુધીમાં 50,000 કરોડ રૂપિયા એટલે કે નેટ ડિમાન્ડ એન્ડ ટાઈમ લાયબિલિટીઝના 0.2 ટકા જેટલી જ રહી ગઈ છે. આ ઘટતી લિક્વિડિટીને કાબૂમાં લેવા અને બેંકોને શોર્ટ ટર્મ ફંડ મળી રહે તે માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા એટલે કે આરબીઆઈ દ્વારા વીઆરઆર ઓપરેશન શરૂ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 1 લાખ કરોડ રૂપિયાની 7 દિવસીય ઓપરેશન પણ સામેલ છે.
રોકડની આ કડકાઈના કારણે બેંકો વચ્ચે એકબીજા પાસેથી લોન લેવાના વીકલી એવરેજ કોલ રેટ વધીને 5.70 ટકા થઈ ગયા છે, જે અગાઉ 5.48 ટકા હતા. આ ઉપરાંત એવરેજ માર્કેટ રેપો રેટ 5.37 ટકાથી વધીને 5.66 ટકા અને ટ્રિપાર્ટી રેપો રેટ 5.55 ટકાથી વધીને 5.65 ટકા પર પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઓઈલના ભાવ વધતા મોંઘવારી અને વ્યાજદર ઊંચા રહેવાની ચિંતા વધી છે, જેના કારણે સરકારી બોન્ડ્સની ઓક્શનમાં નબળી ડિમાન્ડ જોવા મળી હતી અને સરકારી બોરોઈંગનો એવરેજ કોસ્ટ વધીને 7.60 ટકા થઈ ગયો છે.
આગામી સમયમાં મહિનાના અંતે સરકારી ખર્ચ વધવાથી અને 35,400 કરોડ રૂપિયાની સરકારી સિક્યોરિટીઝ મેચ્યોર થવાથી સિસ્ટમમાં ફંડ પાછું આવશે, જેનાથી શોર્ટ ટર્મ રેટ્સ પરનું દબાણ થોડું હળવું થઈ શકે છે તેમ નિષ્ણાતો માને છે. જોકે, ઊંચા ઓઈલ પ્રાઈસ બોન્ડ પ્રાઈસને અસર કરી શકે છે અને આગામી સમયમાં 10 વર્ષના બેಂಚ್માર્ક ગવર્મેન્ટ બોન્ડનું યીલ્ડ 7.40 ટકાથી 7.60 ટકા વચ્ચે ટ્રેડ થવાની આશા છે. આ સાથે જ માર્કેટની નજર યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ, યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક અને બેંક ઓફ જાપાનના નીતિગત નિર્ણયો તેમજ યુએસના થર્ડ ક્વાર્ટરના જીડીપી ડેટા પર પણ રહેલી છે.
