આજના સમયમાં દુનિયા ભલે ગમે તેટલી આગળ વધી ગઈ હોય, પણ ગ્લોબલ સાઉથના દેશો એટલે કે વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશો સામે મુશ્કેલીઓનો પહાડ ઊભો છે. આપણા દેશના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે આ ગંભીર મુદ્દાને દુનિયા સામે ખૂબ જ બેબાક રીતે મૂક્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે આજે આખી દુનિયા ખાસ કરીને 4F એટલે કે ફ્યુઅલ (બળતણ), ફૂડ (ખોરાક), ફર્ટિલાઇઝર (ખાતર) અને ફાઇનાન્સ (નાણાકીય સહાય) નામના ચાર મોટા સંકટનો સામનો કરી રહી છે. આ સમસ્યાઓ માત્ર કાગળ પર નથી, પણ સામાન્ય લોકોના રસોડાથી લઈને ખેતરો સુધી સીધી અસર કરી રહી છે.
જ્યારે પણ દુનિયામાં કોઈ મોટા દેશો વચ્ચે વિવાદ થાય કે આર્થિક ઉથલપાથલ થાય, ત્યારે સૌથી મોટો ફટકો આ ગ્લોબલ સાઉથના દેશોને જ વાગે છે. મોંઘવારીના કારણે ખાવાપીવાની વસ્તુઓ અને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ આસમાને પહોંચી જાય છે, જેથી મધ્યમ વર્ગ અને ગરીબ માણસનું ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ બની જાય છે. વળી, ખેડૂતોને પાક માટે જરૂરી ફર્ટિલાઇઝર પૂરતા પ્રમાણમાં અને યોગ્ય ભાવે નથી મળતું, જેની સીધી અસર કૃષિ ઉત્પાદન પર પડે છે. આ બધી પરેશાનીઓ વચ્ચે વિકાસના કાર્યો માટે બેંક કે ફાઇનાન્સ મેળવવું પણ લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન બની ગયું છે.
એસ. જયશંકરે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પરથી દુનિયાના મોટા દેશોને અરીસો બતાવતા ચેતવ્યા છે કે જો સમયસર આ 4F સંકટનો કોઈ નક્કર ઉકેલ નહીં લાવવામાં આવે, તો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે. વિકાસશીલ દેશોની અવાજને હવે નજરઅંદાજ ન કરી શકાય. આર્થિક અસમાનતા અને સંસાધનોની તંગી દૂર કરવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે સહયોગ વધારવો અનિવાર્ય બની ગયો છે, જેથી દરેક દેશના નાગરિકો સન્માનભેર અને સુરક્ષિત જીવન જીવી શકે.
