નવી દિલ્હી સ્થિત કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશમાં ઊંડા સમુદ્રમાં તેલ અને કુદરતી ગેસની શોધખોળને વેગ આપવા માટે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને મહત્વાકાંક્ષી 'સમુદ્ર મંથન' અથવા 'રાષ્ટ્રીય અપશોર એક્સપ્લોરેશન સ્કીમ' માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે. મંત્રીમંડળ દ્વારા અગાઉ મંજૂર કરાયેલી આ યોજના હેઠળ કુલ ચોર્યાસી હજાર ચોર્યાસી કરોડ રૂપિયાની માતબર નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાગરકાંઠાના ક્ષેત્રોમાં સંસાધનોની સચોટ માહિતી મેળવવા માટે સિસ્મિક સર્વેક્ષણ હાથ ધરવાનો અને ઊંડા પાણીમાં શોધખોળના કુવાઓ માટે પચાસ ટકા સુધીની આર્થિક સહાય સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
આ યોજનાનો વ્યાપ માત્ર ભવિષ્યના ક્ષેત્રો પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે હાલની નીતિઓ હેઠળ અગાઉથી ફાળવવામાં આવેલા બ્લોક્સને પણ આવરી લેશે. ઓપન એક્રેટજ લાઇસન્સિંગ પોલિસી અને ડિસ્કવર્ડ સ્મોલ ફિલ્ડ હેઠળ અગાઉ ફાળવાયેલા વિસ્તારોને આ યોજનાનો સીધો લાભ મળશે. જો કે, અગાઉની સરકારોના સમયગાળા દરમિયાન લાગુ કરાયેલી જૂની નીતિઓ હેઠળ આપવામાં આવેલા ઊંડા સમુદ્રના ક્ષેત્રો આ નાણાકીય સહાય માટે પાત્ર બનશે નહીં. આ પહેલથી દેશના ઊર્જા ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભર બનાવવાના પ્રયાસોને વધુ બળ મળશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
યોજનાની માર્ગદર્શિકા મુજબ જો ડ્રીલિંગ દરમિયાન વ્યાપારી ધોરણે તેલ કે ગેસની સફળ શોધ થાય છે, તો સરકારી ભંડોળની પુનઃપ્રાપ્તિ સાત વર્ષના વાણિજ્યિક ઉત્પાદન પછી અથવા ઓપરેટરના ખર્ચના પચાસ ટકા વસૂલાત બાદ શરૂ કરવામાં આવશે. અસફળ રહેલા કુવાઓ માટે આપવામાં આવેલી સહાયની રકમ સરકાર દ્વારા પરત લેવામાં આવશે નહીં. આ સમગ્ર અભિયાન અંતર્ગત ચાર સ્ટ્રેટિગ્રાફિક કુવાઓ સહિત કુલ સાઈઠ કુવાઓને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, બહુવિધ શોધોમાંથી ઉત્પાદનને એકત્રિત કરવા માટે સામાન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવા માટે પણ વિશેષ સહાય અને જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.
