એઆઈ ટેકનોલોજી પર વધતી નિર્ભરતા કેટલી જોખમી સાબિત થઈ શકે છે તેનો એક અત્યંત ચોંકાવનારો કિસ્સો વૈશ્વિક સ્તરે સામે આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં મધ્ય પૂર્વ ક્ષેત્રમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ દરમિયાન, એક અદ્યતન ચેટબોટ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા ખોટા ગુપ્તચર અહેવાલને કારણે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે સીધો લશ્કરી સંઘર્ષ છેડાઈ જવાની અણી પર આવી ગયો હતો. આ ઘટનાએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં જોખમી નિર્ણયો લેવા માટે આવી ટેકનોલોજીના ઉપયોગ સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
મળતી વિગતો અનુસાર, મધ્ય પૂર્વના દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થઈ રહેલા એક ચીની જહાજ અંગેની ગુપ્ત માહિતીની સમીક્ષા કરતી વખતે અમેરિકન વિશેષ લશ્કરી કમાન્ડના એક વિશ્લેષકે ચેટબોટની મદદ લીધી હતી. જોકે, આ ચેટબોટે જહાજમાં રહેલા માલસામાનનું વિશ્લેષણ કરવામાં અત્યંત ગંભીર ભૂલ કરી દીધી હતી. તેણે એવો તારણ રજૂ કર્યો કે આ ચીની જહાજ પરમાણુ શસ્ત્ર કાર્યક્રમ સાથે સંકળાયેલા સંવેદનશીલ ઉપકરણોની હેરાફેરી કરી રહ્યું છે. આ ભ્રામક અહેવાલ લશ્કરી તંત્રમાં આગળ વધતાં જ સૈન્ય હલચલ તેજ બની ગઈ હતી અને ચીની જહાજને દરિયામાં જ આંતરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી હતી.
સ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ હતી કે અમેરિકી સૈન્યના લડાયક વિમાનો હવામાં ઉડાન ભરી ચૂક્યા હતા અને સશસ્ત્ર સૈનિકો ચીની જહાજ પર ઉતરીને તેને નિયંત્રણમાં લેવા સજ્જ થઈ ગયા હતા. જો આ લશ્કરી કાર્યવાહી અમલમાં આવી ગઈ હોત તો વિશ્વની બે પરમાણુ સત્તાઓ સામસામે આવી ગઈ હોત. જોકે, અંતિમ ક્ષણોમાં ઉચ્ચ લશ્કરી અધિકારીઓએ મૂળ માહિતી અને તથ્યોની ઊંડાણપૂર્વક પુનઃ તપાસ હાથ ધરી હતી. આ ગહન ચકાસણી દરમિયાન ચેટબોટની ભૂલ પકડાઈ ગઈ હતી અને પરમાણુ સામગ્રી હોવાનો દાવો સાવ ખોટો સાબિત થયો હતો. ક્ષતિ પકડાતાં જ લશ્કરી વડાઓએ ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વિના સમગ્ર ઓપરેશન તાત્કાલિક રદ કર્યું હતું.
આ ઘટના બાદ વૈશ્વિક લશ્કરી વર્તુળોમાં ભારે ચિંતા પ્રસરી ગઈ છે. માનવજાત અને વિશ્વશાંતિ માટે અત્યંત નાજુક એવા લશ્કરી નિર્ણયોમાં માત્ર મશીન પર નિર્ભર રહેવું કેટલું વિનાશક બની શકે છે તે આ કિસ્સા પરથી સાબિત થયું છે. હવે સંવેદનશીલ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરતા પહેલા તેની કડક ચકાસણી અને માનવીય દેખરેખ ફરજિયાત કરવાની માગ જોર પકડી રહી છે.
