વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ સરેરાશ આયુષ્ય ધરાવતા દેશોની યાદીમાં જાપાન દાયકાઓથી મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે. અહીંના મોટાભાગના નાગરિકો કોઈપણ ગંભીર શારીરિક વ્યાધિ વિના ૮૦ થી ૯૦ વર્ષ સુધીનું દીર્ઘ અને નિરોગી જીવન અત્યંત સહજતાથી જીવે છે. આ અસાધારણ આયુષ્ય પાછળ કોઈ ચમત્કાર નહીં, પરંતુ તેમની પેઢીઓ જૂની શિસ્તબદ્ધ જીવનશૈલી, વિશિષ્ટ આહાર પદ્ધતિ અને દૈનિક આદતો રહેલી છે. આધુનિક સુવિધાઓની વચ્ચે પણ પોતાની પરંપરાગત અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ શૈલીને જાળવી રાખવાની તેમની ક્ષમતા આજે સમગ્ર વિશ્વ માટે પ્રેરણારૂપ બની છે.
જાપાની નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યનું સૌથી મોટું રહસ્ય તેમની સંયમિત ભોજન પ્રણાલી છે. તેઓ પેટ ભરીને ખાવાને બદલે માત્ર એંસી ટકા ભૂખ સંતોષાય ત્યાં સુધી જ આહાર ગ્રહણ કરવાનો નિયમ પાળે છે, જેનાથી પાચનતંત્ર પર બિનજરૂરી બોજ પડતો નથી. તેમના રોજિંદા ખોરાકમાં ચોખા, લીલા શાકભાજી અને દરિયાઈ વનસ્પતિનો વિપુલ પ્રમાણમાં સમાવેશ થાય છે, જે શરીરને જરૂરી ઓમેગા-૩, ફાઈબર અને પાચક તત્વો પ્રદાન કરે છે. આ ઉપરાંત, અંગત વાહનો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તેઓ ચાલવાનું, સાયકલ ચલાવવાનું અથવા જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કરે છે, જેથી તેમને રોજિંદા જીવનમાં જ કુદરતી રીતે પૂરતી કસરત મળી રહે છે.
શારીરિક સક્રિયતાની સાથે જાપાનની સાર્વત્રિક આરોગ્ય સંભાળ પ્રણાલી પણ લાંબા આયુષ્યમાં પાયાનો ભાગ ભજવે છે. નિયમિત આરોગ્ય તપાસની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોવાથી રોગોનું પ્રારંભિક તબક્કે જ નિદાન અને સમયસર સારવાર શક્ય બને છે. તે ઉપરાંત, જાપાની સમાજમાં પરિવાર અને સમુદાય સાથે જોડાયેલા રહેવાની પરંપરા માનસિક એકલતા અને તણાવને દૂર રાખે છે. કાર્ય અને આરામ વચ્ચે સંતુલન, ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ તથા તણાવમુક્ત દિનચર્યા જેવા પરિબળો જાપાનના લોકોને શારીરિક અને માનસિક રીતે સુદ્રઢ રાખીને દીર્ઘાયુ બનાવે છે.
