દિલ્હીમાં કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચના ઉચ્ચ અધિકારીઓ વચ્ચે સર્જાયેલા આંતરિક મતભેદો અને વહીવટી નિર્ણયો સામે થયેલી ફરિયાદો મામલે એક મોટો ખુલાસો સામે આવ્યો છે. એક માહિતી અધિકાર અર્થાત આરટીઆઈ હેઠળ પ્રાપ્ત દસ્તાવેજો દ્વારા એ વાત બહાર આવી છે કે મંત્રીમંડળ સચિવાલયે ચૂંટણી પંચના બે સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલી પત્રવ્યવહારની ફરિયાદો પર સીધી કાર્યવાહી કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. આ મામલો વરિષ્ઠ અધિકારી દ્વારા કામોની ફાળવણીમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો સાથે જોડાયેલો છે, જેના પર પંચના સભ્યોએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.
ગયા વર્ષે જુલાઈ મહિનામાં ચૂંટણી પંચના બે સભ્યોએ વરિષ્ઠ નાયબ ચૂંટણી કમિશનર દ્વારા વરિષ્ઠ અધિકારીઓ વચ્ચે કામના વિતરણમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો સામે સખત વાંધો નોંધાવ્યો હતો. આ સભ્યોનું માનવું હતું કે કોઈપણ પૂર્વ ચર્ચા વગર આ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. આ વિવાદ બાદ આ મામલે કેન્દ્રીય મંત્રાલયનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ સચિવાલય દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે ચૂંટણી પંચ એક સ્વતંત્ર બંધારણીય સંસ્થા છે અને સરકાર કે વહીવટી તંત્ર તેમાં સીધો હસ્તક્ષેપ કરી શકે નહીં.
મંત્રાલય દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી એક ગુપ્ત ફાઇલના નોંધ અનુસાર, આ પત્રો પંચના સભ્યો દ્વારા વ્યક્તિગત ક્ષમતાથી લખવામાં આવ્યા હતા, અને તેને સમગ્ર પંચના સત્તાવાર પત્ર તરીકે ગણી શકાય નહીં. નિયમો અનુસાર ચૂંટણી પંચના નિર્ણયો સર્વસંમતિથી કે બહુમતીથી લેવાતા હોય છે. આ કારણોસર સરકારી સ્તરે તેમાં કોઈ દખલગીરી કરવી અનુચિત ગણાય. આ અહેવાલે દેશની સર્વોચ્ચ ચૂંટણી સંસ્થાની આંતરિક કામગીરી અને તેની સ્વાયત્તતા પર નવો પ્રકાશ પાડ્યો છે, જે લોકશાહીના માળખામાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
