પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન સાથેના તણાવ અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિને પગલે વૈશ્વિક સ્તરે ખાતરના પુરવઠા પર સંકટના વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે દેશના ખેડૂતો માટે અનામત રાખવામાં આવતા સબસિડીવાળા ખાતરની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક કવાયત હાથ ધરી છે. નાણાં મંત્રાલયે સબસિડીયુક્ત ખાતરના ગેરકાયદેસર ઉપયોગ અને કાળાબજારીને નાથવા માટે ઈ-વે બિલના ડેટાનો આધાર લઈને સમગ્ર સપ્લાય ચેઈન અને ટ્રકોના પરિવહન માર્ગોનું બારીકાઈથી વિશ્લેષણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ નવી ડિજિટલ વ્યૂહરચના હેઠળ ખાતર ભરેલા વાહનોના દરેક ફેરા પર સીધી નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
તપાસ એજન્સીઓના ધ્યાને આવ્યું હતું કે ખેતી માટે સરકાર દ્વારા ભારે સબસિડી સાથે અપાતું રાસાયણિક ખાતર નિર્ધારિત કેન્દ્રો સુધી પહોંચવાને બદલે રસ્તામાં જ અન્ય ખાનગી કે ઔદ્યોગિક એકમો તરફ વાળી લેવામાં આવતું હતું. વાહનો દ્વારા નિયત રૂટ બદલવા અને અનધિકૃત ગોદામોમાં ગેરકાયદેસર રીતે માલ ખાલી કરી દેવાના અહેવાલો બાદ સરકારે આ પગલું ભર્યું છે. હવે જો ખાતર ભરેલી કોઈ પણ ટ્રક ઈ-વે બિલમાં દર્શાવેલા નિયત માર્ગ પરથી વિચલિત થશે કે શંકાસ્પદ જગ્યાએ રોકાશે, તો તરત જ ડિજિટલ સિસ્ટમ દ્વારા તેની માહિતી સંબંધિત વિભાગને મળી જશે.
આ કડક સર્વેલન્સ વ્યવસ્થા લાગુ થયા બાદ સમગ્ર દેશમાં મોટા પાયે દરોડાની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. અત્યાર સુધીમાં શંકાસ્પદ પેઢીઓ અને સંગ્રહખોરો પર હજારો સ્થળોએ દરોડા પાડીને નિયમભંગ કરનારા વિતરકો તથા વેપારીઓને કારણદર્શક નોટિસો ફટકારવામાં આવી છે. આકરી કાનૂની કાર્યવાહીને પગલે કાળાબજારીયાઓમાં ભારે ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે. સરકારના આ સઘન પગલાંથી આગામી વાવણીની ઋતુમાં અછતની આશંકા દૂર થશે અને દેશના છેવાડાના ખેડૂત સુધી પૂરતા પ્રમાણમાં ખાતર પહોંચશે તેવી ખાતરી વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
