વર્તમાન સમયમાં ભારતમાં આઈસ્ક્રીમ ખરીદવાથી લઈને પેટ્રોલ અને મુંબઈ લોકલ ટ્રેનની ટિકિટ સુધીના રોજિંદા વ્યવહારો માટે ક્રિપ્ટોકરન્સીનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને વેપારીઓ સુધી તેનો વ્યાપ ફેલાઈ રહ્યો છે ત્યારે ઇડી (ED) દ્વારા 'કોઈડિસએક્સ' (CoinDCX) અને 'ડેલ્ટા એક્સચેન્જ' (Delta Exchange) જેવા અગ્રણી ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જો પર હાથ ધરવામાં આવેલી તપાસે સમગ્ર ઉદ્યોગમાં હડકંપ મચાવી દીધો છે. આ સઘન તપાસ પાછળનું મુખ્ય કારણ વિદેશી મુદ્રા (ફોર્કએક્સ) સાથે જોડાયેલા જટિલ પ્રશ્નો અને અત્યંત જોખમી લિવરેજ્ડ ક્રિપ્ટો ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગમાં થયેલા અણધાર્યા વધારાને માનવામાં આવી રહ્યો છે.
આ સમગ્ર પ્રકરણમાં સૌથી મોટો વિરોધાભાસ એ છે કે સરકારે ક્રિપ્ટો ઉદ્યોગ પર ટેક્સ તો લાદ્યો છે અને તેના ટ્રેડિંગને મંજૂરી પણ આપી છે, પરંતુ હજુ સુધી આ ક્ષેત્ર માટે કોઈ સ્પષ્ટ અને મજબૂત નિયમનકારી માળખું (Regulatory Framework) તૈયાર કર્યું નથી. ધ મોર્નિંગ બ્રીફ ડીકોડ (The Morning Brief Decode) પોડકાસ્ટમાં થયેલી વિશેષ ચર્ચા મુજબ, ક્રિપ્ટો-લિંક્ડ કાર્ડ્સ અને યુપીઆઈ (UPI) પેમેન્ટ્સના માધ્યમથી ડિજિટલ કરન્સી હવે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની મુખ્ય ધારામાં પ્રવેશ કરી રહી છે. નિયમોની સ્પષ્ટતા વગર આ પ્રકારે નાણાકીય વ્યવહારો વધવા એ દેશની નાણાકીય સુરક્ષા માટે પણ મોટો પડકાર સાબિત થઈ શકે તેમ છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ભારત સરકાર ટેક્સ વસૂલવા છતાં આ ઉદ્યોગને નિયંત્રિત કરવામાં અચકાઈ રહી છે, જેના કારણે રોકાણકારો અને એક્સચેન્જો અસમંજસની સ્થિતિમાં છે. શું ભારત પાસે ક્રિપ્ટોના ભવિષ્ય અંગેનો નિર્ણય લેવા માટેનો સમય હવે સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે? એવા ગંભીર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. જો આગામી સમયમાં સરકાર દ્વારા કોઈ નક્કર કાયદાકીય નીતિ ઘડવામાં નહીં આવે, તો આ નિયમન વગરનો કારોબાર માત્ર ભારતીય ક્રિપ્ટો માર્કેટને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર નાણાકીય વ્યવસ્થાને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
