વૈશ્વિક કમોડિટી બજારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોના અને ચાંદીની કિંમતોમાં ભારે ગડથળો જોવા મળી રહી છે, જેને નિષ્ણાતો દ્વારા બેરલિશ એટલે કે નબળા વલણ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ગત સપ્તાહે સ્પોટ ગોલ્ડ ઘટીને ૩,૮૫૦ ડૉલર પ્રતિ ઔંસ પર બંધ રહ્યું હતું, જ્યારે ભારતીય એમસીએક્સ (MCX) પર સોનું ૧,૩૪,૨૨૩ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના સ્તરે પહોંચ્યું હતું. આ ઘટાડા પાછળ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરીમાં વ્યાજદર વધારવાની સંભાવનાઓ મુખ્યત્વે જવાબદાર છે. યુએસ ૧૦-વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ ૫.૧૫ ટકાની ઊંચી સપાટીએ હોવાથી રોકાણકારો બિન-વ્યાજ આપતી એસેટ્સથી દૂર રહી રહ્યા છે, જેના કારણે સોનાની ચમક ઝાંખી પડી છે. આ ઉપરાંત, ચાંદીના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે જેણે રોકાણકારોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે.
ઈરાન યુદ્ધ અને મધ્યપૂર્વની અશાંતિને કારણે ઉદ્ભવેલી મોંઘવારીએ સોનાના પરંપરાગત સેફ-હેવન અર્થાત્ સુરક્ષિત રોકાણના આકર્ષણને પણ મોટો ફટકો માર્યો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા રહેવાથી ફુગાવા અંગેની ચિંતાઓ વધી છે, જેને કારણે સેન્ટ્રલ બેન્કો દ્વારા નાણાકીય નીતિઓને વધુ કડક બનાવવાની ધારણાઓ પ્રબળ બની છે. ફેબ્રુઆરીના અંતથી શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષ પછી સોનાના ભાવમાં ૨૫ ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે, સેન્ટ્રલ બેન્કોની ખરીદી અને ઈટીએફ (ETF) પ્રવાહ બજારને આંશિક ટેકો પૂરો પાડી રહ્યા છે, પરંતુ છૂટક બજારમાં બાર અને કોઈનની નબળી માંગ આગામી કિંમતોની દિશા નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે.
આગામી સમયમાં સોનાનું ટૂંકા ગાળાનું વલણ નબળું રહેવાની પૂરી સંભાવના છે કારણ કે હોકીશ ફેડ અપેક્ષાઓ અને મજબૂત ડૉલર રિકવરીના પ્રયાસોને મર્યાદિત કરશે. નિષ્ણાતોના મતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનું ૩,૭૦૦થી ૪,૦૫૦ ડૉલર પ્રતિ ઔંસ અને એમસીએક્સ પર ૧,૨૮,૦૦૦થી ૧,૪૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની રેન્જમાં વેપાર કરી શકે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો થાય અને મેક્રો-ઇકોનોમિક દબાણ હળવું થાય તો બજારને થોડી રાહત મળી શકે છે, અન્યથા ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા અને વ્યાજદરના ઊંચા સ્તરને કારણે અસ્થિરતા યથાવત રહેવાની સંભાવના છે.
