દાયકાઓથી વેન્ચર કેપિટલ ઇન્ડસ્ટ્રી નાના રોકાણો કરીને અબજો ડૉલરની કંપનીઓ ઊભી કરવાના સમીકરણ પર કામ કરતી હતી, પરંતુ હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે આવેલી ક્રાંતિએ આ આખો નિયમ બદલી નાખ્યો છે. એઆઈ લેબ 'એન્થ્રોપિક' (Anthropic) નામના પ્લેટફોર્મે ગુરુવારે નાસ્ડેક (Nasdaq) પર ૧.૫ ટ્રિલિયન ડૉલરની પ્રચંડ વેલ્યુએશન સાથે શેરબજારમાં પ્રવેશીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. કંપનીનો શેર તેના ૮૩ ડૉલરના આઈપીઓ પ્રાઇસથી ૧૭ ટકાના ઉછાળા સાથે ૯૭.૧૭ ડૉલર પર બંધ થયો હતો. આ ઐતિહાસિક લિસ્ટિંગથી એવા સમયે વેન્ચર કેપિટલ ઇન્વેસ્ટર્સને અબજો ડૉલરનો નફો મળ્યો છે જ્યારે સમગ્ર ઉદ્યોગને અન્ય એઆઈ કંપનીઓમાં વધુ રોકાણ કરવા માટે ફ્રેશ લિક્વિડિટીની ભારે આવશ્યકતા હતી. આ ફંડિંગ ફ્રેન્ઝીમાં ટકી રહેવા માટે રોકાણકારોએ સ્પેશિયલ-પર્પઝ વ્હીકલ દ્વારા અબજો ડૉલરનું ભારેખમ રોકાણ કર્યું છે.
આ મોટા રોકાણમાં મેન્લો વેન્ચર્સ (Menlo Ventures) અને સ્પાર્ક કેપિટલ (Spark Capital) જેવી કંપનીઓ સૌથી આગળ રહીને મલ્ટીપલ વળતર મેળવવામાં સફળ રહી છે. સ્પાર્ક કેપિટલે વર્ષ ૨૦૨૩માં ૪.૫ અબજ ડૉલરની વેલ્યુએશન પર ૪૫૦ મિલિયન ડૉલરના રાઉન્ડનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, જ્યારે મેન્લોએ કંપનીમાં ૧.૫ ટકા હિસ્સા માટે ૧ અબજ ડૉલરથી વધુનું રોકાણ કર્યું જે આજે ૨૦ અબજ ડૉલરથી વધુ મૂલ્યનું સાબિત થયું છે. આ ઉપરાંત, સિક્વોયા કેપિટલ (Sequoia Capital) અને લાઈટસ્પીડ વેન્ચર પાર્ટનર્સ જેવી અગ્રણી ફર્મ્સે પણ અબજો ડૉલરનું રોકાણ કરીને આ તેજીનો ભરપૂર લાભ ઉઠાવ્યો છે. એન્થ્રોપિકનું વાર્ષિક રેવન્યુ વર્ષ ૨૦૨૫ની શરૂઆતના ૧ અબજ ડૉલરથી વધીને તાજેતરમાં ૮૧ અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે આટલું જબરદસ્ત વળતર મળવું શક્ય બન્યું છે.
રોકાણકારો અને નિષ્ણાતોના મતે, આપણે એવા અદ્ભુત સમયમાં જીવી રહ્યા છીએ જ્યાં અગાઉ ક્યારેય ન જોઈ હોય તેવી અસાધારણ ઝડપે મોટા ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. એમેઝોન અને આલ્ફાબેટની ગૂગલ જેવી વ્યૂહાત્મક કંપનીઓ પણ એઆઈ લેબ્સ માટે જરૂરી કોમ્પ્યુટિંગ પાવર અને મૂડી પૂરી પાડી રહી છે, જેનો સંયુક્ત હિસ્સો આ કંપનીમાં ૨૮.૪ ટકા જેટલો છે. એઆઈ ક્ષેત્રે વ્યાપક બજારની તકો અને બિઝનેસની વ્યાપક અસર ભૂતકાળના તમામ રેકોર્ડ તોડી રહી છે, જે ભવિષ્યમાં રોકાણકારો માટે કલ્પના બહારની નવી તવાદી તકોના દ્વાર ખોલી રહી છે.
