ભારતના ચૂંટણી પંચ દ્વારા ખાસ સઘન સુધારણા (SIR) પ્રક્રિયા દરમિયાન અને ત્યારબાદ પ્રસિદ્ધ થનારી મતદાર યાદીને લઈને એક અત્યંત રાહતરૂપ અને મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઘણીવાર એવું બનતું હોય છે કે જે નાગરિકો અગાઉ નિયમિતપણે મતદાર તરીકે નોંધાયેલા હોય, તેમ છતાં ચાલુ સુધારણા પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રસિદ્ધ થયેલી નવી મુસદ્દા મતદાર યાદીમાં તેમનું નામ અગમ્ય કારણોસર સામેલ હોતું નથી. આવા સંજોગોમાં અનેક મતદારો મૂંઝવણ અનુભવતા હોય છે કે શું તેઓ ફરીથી પોતાના નામની નોંધણી કરાવી શકશે કે કેમ. આ તમામ અસમંજસતાને દૂર કરતા ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવા પાત્ર નાગરિકો આખરી મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ પુનઃ દાખલ કરાવવા માટે નિર્ભય થઈને ફોર્મ-6 રજૂ કરી શકે છે.
અગાઉના સમયમાં કેટલાક નાગરિકો મુસદ્દા યાદીમાં નામ ન હોવા છતાં ફોર્મ-6 ભરવામાં ગંભીર સંકોચ અનુભવતા હતા, જેનું મુખ્ય કારણ તા. 01 ઓગસ્ટ, 2022થી અમલમાં આવેલી એક ખાસ કાનૂની જોગવાઈ હતી. આ નિયમ મુજબ ફોર્મ-6 ભરતી વખતે અરજદારે એવી ઘોષણા કરવાની હોય છે કે તેમનું નામ મતદાર યાદીમાં પ્રથમ વખત સામેલ થઈ રહ્યું છે. આથી, અગાઉથી જ મતદાર તરીકે નોંધાયેલા નાગરિકોના મનમાં એવી પ્રબળ આશંકા હતી કે જો તેઓ આ ફોર્મ ભરશે તો તેમની ઘોષણા ખોટી સાબિત થશે અને લોકપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950ની કલમ-31 હેઠળ તેમની સામે કોઈ કાયદાકીય કે દંડાત્મક કાર્યવાહી થઈ શકે છે. નાગરિકોના મનમાં રહેલો આ કાનૂની ડર હવે ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા બાદ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ ગયો છે.
ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ભૂતકાળમાં મતદાર તરીકે નોંધાયેલા હોવા છતાં જો વર્તમાન મુસદ્દા યાદીમાં નામ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ફોર્મ-6 ભરવાથી તે ખોટી ઘોષણા ગણવામાં આવશે નહીં અને કોઈ પણ મતદાર નોંધણી અધિકારી દ્વારા દંડાત્મક પગલાં લેવામાં આવશે નહીં. જોકે, આ પ્રક્રિયાનો લાભ લેવા માટે કેટલીક શરતોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે; જેમ કે અરજદારનું નામ દેશના અન્ય કોઈ પણ સંસદીય કે વિધાનસભા મતવિસ્તારની યાદીમાં પહેલેથી નોંધાયેલું ન હોવું જોઈએ અને ફોર્મમાં આપેલી તમામ વિગતો સંપૂર્ણ સાચી હોવી જોઈએ. આ નિર્ણયથી વહીવટી પારદર્શિતા વધશે અને હજારો પાત્ર મતદારો પોતાના મતાધિકારથી વંચિત રહેતા અટકશે.
