તાજેતરમાં નવી દિલ્હીમાં સર્વોચ્ચ અદાલતમાં બનેલી એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનામાં, ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે જસ્ટિસ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ પાસેથી બે મહત્વના કેસો પાછા ખેંચી લીધા છે. આ બેન્ચે સત્તાવાળાઓની બેદરકારીના વ્યક્તિગત કેસોને દેશવ્યાપી ન્યાયિક અભિયાનમાં ફેરવી દીધા હતા, જેનાથી એક મોટો ધાર્મિક વિવાદ સર્જાવાની સંભાવના ઊભી થઈ હતી. અગાઉ ૪ ઓગસ્ટના રોજ આ બેન્ચે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને જાહેર સ્થળોએથી રખડતા પ્રાણીઓને દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ આદેશ વિવાદમાં આવ્યો કારણ કે રખડતા પ્રાણીઓમાં મોટાભાગની ગાયો અને વાછરડાં સામેલ હોય છે, જેને લઈને ઉત્તર પ્રદેશના એક રહેવાસીએ ગૌવંશના વિશેષ સંરક્ષણ અને જનભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી.
અરજદાર દ્વારા રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે ભારતીય સમાજમાં પ્રાચીન સમયથી ગાયને 'ગૌમાતા' તરીકે પૂજવામાં આવે છે અને ગાયો પ્રત્યે દુર્વ્યવહારથી હિન્દુ સમુદાયની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ પ્રકારના વ્યાપક આદેશથી રખડતા પશુઓને યોગ્ય ગૌશાળાઓમાં પુનર્વસન કરવાને બદલે અપૂરતી જગ્યાએ ધકેલી દેવા અથવા કાયદાકીય જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન થવાનું જોખમ રહેલું છે. ચાર સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોના સમર્થન સાથે સીજેઆઈ દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે પીઆઈએલ (PIL) રોસ્ટર માટે ફાળવવામાં ન આવેલી બેન્ચ દ્વારા કેસોનું વિતરણ કરવાની શિસ્તનું ઉલ્લંઘન કરીને પોતાની મેળે પીઆઈએલ ક્ષેત્રાધિકાર ઉભો કરવો વ્યાજબી નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ચીફ જસ્ટિસે અન્ય બેન્ચો સમક્ષ રહેલા એવા કેસોની સામાન્ય સમીક્ષા કરવાની પણ વાત કરી છે જેમાં કેસના દાયરાને વધારીને અખિલ ભારતીય સ્તરે પીઆઈએલનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. આ અગાઉ ચેન્નાઈના એક ગેરકાયદેસર બાંધકામના કેસમાં પણ જસ્ટિસ અમાનુલ્લાહની બેન્ચે બિલ્ડિંગ બાયલોઝના વ્યાપક ઉલ્લંઘનનું કારણ આપીને તમામ રાજ્યોના મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોને આ મામલે સાંકળી લીધા હતા. આ પ્રકારના કેસોમાં કેસ વિતરણની શિસ્ત જળવાઈ રહે અને કોઈ અણબનાવ કે વિવાદ ન સર્જાય તે માટે હવે યોગ્ય બેન્ચોને કેસોની ફાળવણી કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવશે.
