તહેવારોની મોસમ શરૂ થતાં જ બજારમાં ખરીદીની સાથે ડિજિટલ લેવડદેવડ અને ઓનલાઇન શોપિંગનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. વિવિધ આકર્ષક ઓફર્સ, ભારે ડિસ્કાઉન્ટ, કેશબેક અને વળતરની લાલચ આપીને ગ્રાહકોને આકર્ષવામાં આવે છે. જોકે આ તહેવારી માહોલ વચ્ચે સાયબર ગઠિયાઓ પણ અત્યંત સક્રિય બન્યા છે. વિવિધ આંકડાઓ મુજબ દેશમાં દર મિનિટે સેંકડો સાયબર જોખમો નોંધાઈ રહ્યા છે. સાયબર ગુનેગારો નકલી ડિસ્કાઉન્ટ, રિફંડ, પાર્સલ ડિલિવરી અને બેંકિંગ સંબંધિત સંદેશાઓ મોકલીને સામાન્ય નાગરિકોની મહેનતની કમાણી હડપ કરવાના સતત પેંતરા રચી રહ્યા છે.
સામાન્ય રીતે ગઠિયાઓ વોટ્સએપ, મેસેજ કે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા માત્ર આજના દિવસ માટેની ઓફર જેવી લિંક મોકલે છે. આવી અજાણી કે શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરવાથી છેતરપિંડી કરતી બનાવટી વેબસાઇટ ખુલે છે, જ્યાં અંગત અને બેંકિંગ વિગતો ચોરાઈ જવાનો મોટો ખતરો રહે છે. આ ઉપરાંત, યુપીઆઈ ચૂકવણી વખતે પણ ખાસ સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે. સૌથી મહત્ત્વનો નિયમ એ છે કે કોઈપણ રકમ મેળવવા માટે ક્યારેય યુપીઆઈ પિન દાખલ કરવાની જરૂર પડતી નથી. ઠગ ટોળકીઓ રિફંડ કે કેશબેકના નામે ક્યુઆર કોડ સ્કેન કરાવીને ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી લે છે. ચૂકવણી કરતા પહેલા નાણાં મેળવનારનું નામ અને રકમ હંમેશા ચકાસવી જોઈએ.
ઓનલાઇન ખરીદી વધતા પાર્સલ અટકી ગયું હોવાનું જણાવીને પણ ફિશિંગ કરવામાં આવે છે. નકલી કસ્ટમર કેર પ્રતિનિધિ કે બેંક અધિકારી બનીને આવતા ફોન કોલથી સાવચેત રહેવું ખૂબ જરૂરી છે. કોઈપણ સંજોગોમાં ફોન પર ઓટીપી, યુપીઆઈ પિન કે પાસવર્ડ ક્યારેય કોઈની સાથે શેર ન કરવો. જો કોઈ સેવા કે ડિલિવરી અંગે ફરિયાદ હોય તો મેસેજમાં આપેલા નંબરને બદલે સંબંધિત કંપનીની સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી જ સંપર્ક નંબર મેળવવો જોઈએ.
ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોનની સુરક્ષા જાળવવી એ પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે. તમારા ફોનની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને એપ્લિકેશનોને નિયમિતપણે અપડેટ રાખવી જોઈએ. કોઈપણ એપ માત્ર અધિકૃત એપ સ્ટોર પરથી જ ડાઉનલોડ કરવી અને તેને બિનજરૂરી પરવાનગીઓ આપવી નહીં. તહેવારોની ખરીદી દરમિયાન રાખવામાં આવેલી આવી નાની સાવચેતી સાયબર છેતરપિંડી સામે મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડી શકે છે.
