ગુજરાત સરકારના શહેરી વિકાસ અને શહેરી ગૃહ નિર્માણ વિભાગ દ્વારા રાજ્યની ઇમારતો અને નાગરિકોની સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપતા ક્રાંતિકારી પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. ગત 23 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ અસાધારણ રાજપત્રમાં સત્તાવાર રીતે પ્રકાશિત થયેલા આ સુધારિત નિયમો હેઠળ બિલ્ડિંગ ફાયર સેફ્ટી, ઇમરજન્સી એક્ઝિટ, ફાયર ડિટેક્શન અને સ્મોક મેનેજમેન્ટ જેવી અત્યાધુનિક સિસ્ટમ્સને અનિવાર્ય બનાવવામાં આવી છે. આ નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ રાજ્યભરમાં સંકલિત અગ્નિ સંરક્ષણ વ્યવસ્થા ઊભી કરવાનો છે, જેથી કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં જાનમાલનું નુકસાન અટકાવી શકાય.
આ વ્યાપક માળખાકીય સુધારામાં માત્ર બહુમાળી ઇમારતો કે વ્યાપારી સંકુલો જ નહીં, પરંતુ મંડપ, ટેન્ટ અને પંડાલ જેવા ટેમ્પરરી સ્ટ્રક્ચર્સ માટે પણ BIS IS 8758:1993 ના ધોરણો મુજબ કડક સુરક્ષા નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત 15 મીટર કે તેથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતી ઇમારતો, શૈક્ષણિક અને સંસ્થાકીય સંકુલો, હૉસ્પિટલ્સ, મલ્ટીલેવલ કાર પાર્કિંગ તેમજ ફ્યુઅલિંગ સ્ટેશનો માટે ફાયર સેફ્ટી પાલન પ્રમાણપત્ર મેળવવું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. ઔદ્યોગિક ઇમારતો માટે જોખમ આધારિત મર્યાદા નક્કી કરીને આ નિયમોનો અમલ આગામી 1 એપ્રિલ, 2027થી લાગુ કરવામાં આવશે.
સરકાર અને ફાયર વિભાગ દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ફાયર સેફ્ટી માત્ર કાગળ પરનું પ્રમાણપત્ર મેળવવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ માનવજીવન અને સંપત્તિના રક્ષણ માટેની સતત જાળવવાની જવાબદારી છે. બિલ્ડિંગના માલિકો, કબજેદારો અને આયોજકોએ આ જોગવાઈઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનું રહેશે. રિજનલ કે ચીફ ફાયર ઓફિસર જરૂર જણાયે લેખિતમાં કારણો નોંધીને વધારાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ પણ ફરજિયાત કરી શકે છે, જે રાજ્યમાં સુરક્ષિત અને આધુનિક નગરોની પરિકલ્પનાને સાકાર કરવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
