અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન આગામી ૧૯ નવેમ્બરે એશિયા-પેસિફિક ઇકોનોમિક કોઓપરેશન (APEC) ફોરમની બાજુમાં ચીનના શેનઝેન શહેરમાં એકસાથે બેઠક યોજવા જઈ રહ્યા છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવિત બેઠક માટે હજી વાટાઘાટો ચાલી રહી છે અને તેનો કોઈ ચોક્કસ એજન્ડા કે ફોર્મેટ આખરી કરવામાં આવ્યું નથી. તેમ છતાં, આ બેઠકમાં યુક્રેન અને ઈરાનનાં યુદ્ધો, પરમાણુ હથિયારો અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા વૈશ્વિક અને સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની પ્રબળ સંભાવના છે. આ ત્રણેય મહાસત્તાઓના નેતાઓ વૈશ્વિક પ્રશ્નો પર સીધી સમજૂતી સાધશે તેવી શક્યતાએ એવા દેશોની ચિંતા વધારી દીધી છે જેઓ આ મામલે સીધી રીતે પ્રભાવિત થાય છે.
આ સંભવિત મહાસંમેલનને કારણે વિશ્વભરના નિષ્ણાતો અને નેતાઓ દ્વારા બીજા વિશ્વયુદ્ધના અંતિમ ચરણમાં ૧૯૪૫માં મળેલી ઐતિહાસિક 'યાલ્ટા કોન્ફરન્સ' સાથે સરખામણી કરવામાં આવી રહી છે. ક્રિમિયામાં યોજાયેલી તે બેઠકમાં તત્કાલીન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ફ્રેન્કલિન ડી. રૂઝવેલ્ટ, બ્રિટિશ વડાપ્રધાન વિન્સટન ચર્ચિલ અને સોવિયેત નેતા જોસેફ સ્ટેલિન યુરોપમાં સત્તાના પ્રભાવ ક્ષેત્રોની વહેંચણી માટે એકઠા થયા હતા. તે પરિષદે યુદ્ધ પછીની રાજકીય વ્યવસ્થાને આકાર આપવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી અને નાના દેશોના ભવિષ્યના નિર્ણયો મોટી સત્તાઓ દ્વારા લેવાય તેવી છાપ છોડી હતી. આ ઇતિહાસને ધ્યાનમાં રાખીને યુક્રેન સહિતના પ્રભાવિત દેશોમાં ડર છે કે જો આ ત્રણ નેતાઓ કોઈ મોટો નિર્ણય લેશે તો તેમના પ્રાદેશિક વિવાદો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ પર સીધી અસર પડી શકે છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીએ અગાઉ જ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે આ બેઠક પ્રભાવના પુનર્વિતરણ સાથે 'યાલ્ટા ૨, ૩ કે ૪'માં ફેરવાઈ જાય તેમ તેઓ ઇચ્છતા નથી.
આ બેઠકમાં સામેલ થનારા ત્રણેય નેતાઓની પોતાની અલગ પ્રાથમિકતાઓ અને રાજકીય એજન્ડા છે, જેને કારણે વૈશ્વિક સમુદાયની નજર આ શિખર સંમેલન પર ટેવાયેલી છે. વ્લાદિમીર પુતિન યુક્રેન યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ચર્ચાઓ આગળ વધારવા ઈચ્છી રહ્યા છે, જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પરમાણુ શસ્ત્ર નિયંત્રણમાં રસ દાખવી રહ્યા છે. બીજી બાજુ, અમેરિકા અને રશિયાની સરખામણીમાં ઘણું નાનું પરમાણુ શસ્ત્રાગાર ધરાવતું ચીન આવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં અનિચ્છા દર્શાવી રહ્યું છે તેમ છતાં અમેરિકી પ્રશાસને ચીનને હવે આ દિશામાં સક્રિય થવા તાકીદ કરી છે. રશિયાના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે આ બેઠકને અત્યંત રસપ્રદ ગણાવી છે ત્યારે આ શિખર મિટિંગ વૈશ્વિક રાજનીતિમાં કેવા નવા સમીકરણો રચે છે તે તો સમય જ બતાવશે.
