ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (BTA) ને લઈને વેપાર જગત માટે અત્યંત ઉત્સાહવર્ધક સમાચાર સામે આવ્યા છે. બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી મહત્વપૂર્ણ વાટાઘાટો દરમિયાન અમેરિકાએ ભારતને ખાતરી આપી છે કે વેપાર કરાર અંતર્ગત અન્ય રાષ્ટ્રોની તુલનામાં ભારતને ટેરિફના મામલે વિશેષ છૂટ આપવામાં આવી શકે છે. વરિષ્ઠ સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત આ કરારનો પ્રથમ તબક્કો ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે. આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે બંને દેશોના અધિકારીઓ બે અલગ-અલગ સ્તરે સઘન ચર્ચા કરી રહ્યા છે, જેનાથી ભારતીય નિકાસકારો અને ઉદ્યોગકારોમાં ભારે આશાવાદ જાગ્યો છે.
આ વ્યાપક વેપાર કરારને તબક્કાવાર આગળ વધારવાની રણનીતિ ઘડવામાં આવી છે, જેમાં પ્રથમ તબક્કામાં પ્રારંભિક પેકેજને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે. આ પ્રારંભિક પેકેજમાં હાલ પૂરતું સેવા ક્ષેત્રના મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી, કારણ કે સેવાઓ સંબંધિત જટિલ બાબતો પર બીજા તબક્કાની વાટાઘાટો દરમિયાન ચર્ચા કરાશે. આ કરારને એક મજબૂત કાનૂની દસ્તાવેજનું સ્વરૂપ આપવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં કસ્ટમ્સ અને વેપાર સુવિધા માટેનું એક અલગ પ્રકરણ પણ સામેલ હશે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે માલસામાનની આયાત-નિકાસની પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ બનશે તેમજ કસ્ટમ્સના નિયમો વધુ પારદર્શક બનશે તેવી પૂરી શક્યતા છે.
અમેરિકાના ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ (USTR) દ્વારા શરૂ કરાયેલી તપાસના પરિણામો અને પરસ્પર નક્કી થનારી શરતોના આધારે ટેરિફ રાહતની અંતિમ તસવીર ટૂંક સમયમાં જ સ્પષ્ટ થશે. તાજેતરમાં જ નવેમ્બર મહિનામાં અમેરિકન પ્રતિનિધિઓની ટીમે ભારતની મુલાકાત લઈને કસ્ટમ્સ તથા વેપાર સુવિધાને લગતા વિવિધ પાસાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. જો આ કરાર તેના નિર્ધારિત લક્ષ્યો સાથે અમલમાં આવશે, તો તે ભારત અને અમેરિકાના દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધોને એક નવી જ ઊંચાઈ પર લઈ જશે અને ભારતીય વેપારીઓ માટે અમેરિકન બજારના દરવાજા વધુ મજબૂતીથી ખુલી જશે.
