ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ તાજેતરમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દૂરગામી નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યના યુદ્ધો માત્ર સરહદો પૂરતા મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ પાવર પ્લાન્ટ્સ, ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓ, ખાણો, હોસ્પિટલો અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓના દરવાજા પર પણ લડવામાં આવશે. આ સંદર્ભમાં તેમણે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ હાથ ધરવામાં આવેલા 'ઓપરેશન સિંદૂર'નું ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું કે કેવી રીતે આ અભિયાન દરમિયાન ૭ મેના રોજ દેશભરના આશરે ૪૨૭ જિલ્લાઓમાં સિવિલ ડિફેન્સ નેટવર્કને સક્રિય કરીને ભારતને વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ફાયદો કરાવવામાં આવ્યો હતો.
જનરલ દ્વિવેદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દેશની સુરક્ષા માત્ર નિયંત્રણ રેખા પર જ નહીં, પરંતુ રાત્રે અસંખ્ય નાગરિકો ગાઢ નિંદ્રામાં હોય ત્યારે પાવર પ્લાન્ટ્સ અને મહત્વના સ્થળોની સુરક્ષા કરતી વખતે પણ નક્કી થાય છે. તેમણે ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતા પાછળના ટેક્નિકલ અને વ્યૂહાત્મક સમન્વયની ચર્ચા કરતાં કહ્યું કે ડ્રોન હુમલાઓને નિષ્ક્રિય કરવા માટે કોઈ એક શસ્ત્ર કામ નહોતું કરતું, પરંતુ સેન્સર, જામર અને બંદૂકો જેવી બહુવિધ પ્રણાલીઓનું સંકલિત માળખું કામ કરતું હતું. આ જ સિદ્ધાંતને હવે દેશની આંતરિક સુરક્ષામાં પણ અપનાવવાની જરૂર છે, જ્યાં ખાનગી સુરક્ષા એજન્સીઓ મહત્વની કડી બની શકે છે.
દેશની આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ખાનગી સુરક્ષા કર્મચારીઓને માનવ સેન્સર નેટવર્ક તરીકે ઓળખાવતા તેમણે તેમને સુરક્ષાનું પ્રથમ સ્તર ગણાવ્યા હતા. જમીન સ્તર પર શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ શોધી કાઢવામાં અને મહત્વપૂર્ણ ગુપ્ત માહિતી પૂરી પાડવામાં આ કર્મચારીઓ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. ભારતનું નાગરિક સંરક્ષણ નેટવર્ક એ એક એવી સ્વૈચ્છિક અને સમુદાય-આધારિત સિસ્ટમ છે જે કટોકટી કે યુદ્ધના સમયે નાગરિકોના રક્ષણ સાથે આંતરિક વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે રચાયેલી છે. ભવિષ્યના સંઘર્ષોમાં આ નેટવર્ક અને ખાનગી સુરક્ષા એજન્સીઓ દેશને અંદરથી મજબૂત કરવામાં સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
