કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં પર્યટન, ચિકિત્સા, શિક્ષણ અને વિદેશી રોકાણને મોટાપાયે પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારતીય વીઝા વ્યવસ્થામાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો કર્યા છે. ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણയം અંતર્ગત હવે મુખ્ય વીઝા શ્રેણીઓની સંખ્યા ૧૩ થી ઘટાડીને ૯ અને ઉપ શ્રેણીઓની સંખ્યા ૪૯ થી ઘટાડીને ૨૩ કરી દેવામાં આવી છે. આ નવા બદલાવોથી અલગ-અલગ વીઝા શ્રેણીઓ વચ્ચે રહેલી મૂંઝવણ અને બિનજરૂરી દોહરાવનો અંત આવશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ વીઝા પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત બનાવવાની આ દિશામાં વર્તમાન સરકારે વિદેશી નાગરિકો માટે ભારત આવવાના દરવાજા વધુ સરળ બનાવી દીધા છે, જેનાથી સમગ્ર પ્રક્રિયા હવે વધુ ઝડપી બનશે.
આ નવી વ્યવસ્થામાં પર્યટન, ચિકિત્સા, શિક્ષણ, સંશોધન, રોકાણ અને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા વીઝા વિકલ્પોને અત્યંત સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. પર્યટન વીઝાનું નામ બદલીને હવે 'વિઝિટર વીઝા' કરવામાં આવ્યું છે, જેને B-1 અને B-2 માં વહેંચવામાં આવ્યો છે. મેડિકલ વીઝામાં પણ મોટો સુધારો કરીને પારંપરિક ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ અને આયુષ ઉપચાર માટે અલગથી M-1 અને M-3 શ્રેણીઓ બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, 'સ્ટડી ઇન ઇન્ડિયા' પૉર્ટલ દ્વારા આવતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે S-1 અને S-2 શ્રેણી અંતર્ગત પાંચ વર્ષ સુધીના મલ્ટિપલ એન્ટ્રી ઈ-વીઝાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જે શિક્ષણ ક્ષેત્રે ભારતને વૈશ્વિક હબ બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
વ્યાપાર અને રોકાણને વેગ આપવા માટે બિઝનેસ વીઝાને પણ B-1 અને B-2 શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં લાંબા ગાળાના રોકાણથી લઈને ટેકનિકલ નિષ્ણાતો અને ઇજનેરો માટે ટૂંકા ગાળાના કરાર આધારિત કાર્યોની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવાઈ છે. હાલમાં વિશ્વના ૧૭૨ દેશોના નાગરિકો માટે ઈ-વીઝાની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે ત્યારે અરજી ફોર્મમાં ભરવામાં આવતી વિગતોના કૉલમમાં ૬૫ થી ૭૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો થવાથી અરજદારોનો સમય બચશે. સરકારના આ દીર્ઘદ્રષ્ટિપૂર્ણ પગલાથી દેશમાં પ્રવાસન ઉદ્યોગને બળ મળશે તેમજ મેડિકલ ટૂરિઝમ, હાયર એજ્યુકેશન અને ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ક્ષેત્રે ભારતનું આકર્ષણ વૈશ્વિક સ્તરે અનેકગણું વધશે.
