અમેરિકાના વહીવટી તંત્ર દ્વારા ભારતને રશિયા પરની ઉર્જા નિર્ભરતા ઘટાડીને વેનેઝુએલા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા માટે સતત પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિઓની ભારત મુલાકાત દરમિયાન રિલાયન્સ જેવી મોટી રિફાઇનરીઓ સાથે આ અંગે વ્યાપક ચર્ચા પણ કરવામાં આવી હતી. ભારતની અત્યાધુનિક રિફાઇનિંગ ક્ષમતા, ખાસ કરીને જામનગર સ્થિત સંકુલ, વેનેઝુએલાના ભારે અને જટિલ ઓઈલને પ્રોસેસ કરવા માટે સક્ષમ હોવાથી અમેરિકા તેને મુખ્ય બજાર તરીકે જોઈ રહ્યું છે. જો કે, વૈશ્વિક રાજકારણ અને વેપાર વચ્ચે સમતોલન સાધવું ભારત માટે એટલું સરળ નથી કારણ કે રશિયા વર્તમાન સમયમાં પણ ભારતનું સૌથી મોટું ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયર બનેલું છે.
વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદીમાં સૌથી મોટો અવરોધ તેની ગુણવત્તા અને રિફાઇનિંગની તકનીકી જટિલતાઓ છે. આ તેલ અતિશય ι (વિસ્કોસ) અને ભારે હોવાને કારણે તેને પાઇપલાઇન દ્વારા વહન કરવા માટે નેપ્થા કે કન્ડેન્સેટ સાથે મિશ્ર કરવું પડે છે. ઉપરાંત, તેમાં સલ્ફર, વેનેડિયમ અને નિકલ જેવા તત્વોનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી માત્ર ખાસ કોકર અને હાઇડ્રોક્રેકર ધરાવતી જટિલ રિફાઇનરીઓ જ તેને આર્થિક રીતે નફાકારક રીતે પ્રોસેસ કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારત તેની કુલ આયાતના માંડ ૬ થી ૯ ટકા (લગભગ ૪,૫૦,૦০০ થી ૫,૫૦,૦૦૦ બેરલ પ્રતિદિન) જેટલો જ જથ્થો વાસ્તવિક ધોરણે સ્વીકારી શકે છે, જેમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ મુખ્ય ખરીદદાર તરીકે ઉભરી આવી શકે છે.
આર્થિક વ્યવહારુતાની દ્રષ્ટિએ પણ લાંબા અંતરનું નૂર (ફ્રેટ) અને શિપિંગ ખર્ચ વેનેઝુએલાના ઓઈલ પર મળતા મોટા ડિસ્કાઉન્ટના લાભને ધોઈ નાખે છે. વેનેઝુએલાથી ભારત સુધી ઓઈલ પહોંચાડવામાં અંદાજે ૪૦ દિવસનો સમય લાગે છે અને લાંબા દરિયાઈ માર્ગને કારણે ટાંકીંગના ભાડાં પણ ઊંચા રહે છે, જ્યારે અમેરિકાના ગલ્ફ કોસ્ટના ખરીદદારો માટે આ ભૌગોલિક રીતે ઘણું નજીક અને સસ્તું પડે છે. આ તમામ પરિબળોને ધ્યાનમાં લેતા, વેનેઝુએલાનું તેલ ભારત માટે કૂટનીતિક અને વૈકલ્પિક દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે, પરંતુ તે રશિયન આયાતનું મોટું સ્થાન લે તેવી શક્યતા નહિવત્ છે અને ભવિષ્યમાં પણ રશિયા જ ભારતનું મુખ્ય ઉર્જા સપ્લાયર રહેશે.
