ભારત સરકારની અગ્રણી માઇનિંગ કંપની એનએમડીસી લિમિટેડ દ્વારા રશિયાની પ્રખ્યાત સરકારી કંપની રોસાટોમ સાથે લિથિયમ પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરવા અંગે ગુપ્ત બેઠકો યોજાઈ હોવાનું સૂત્રો દ્વારા બહાર આવ્યું છે. ગત મહિને જ એનએમડીસીના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ એક કોન્ફરન્સમાં ભાગ લેવા માટે રશિયાની મુલાકાત લીધી હતી અને આ દરમિયાન રોસાટોમ સાથે સંભવિત ભાગીદારી અંગે ચર્ચા વિચારણા કરી હતી. હાલના તબક્કે આ ચર્ચાઓ ખૂબ જ પ્રારંભિક સ્તરે છે, પરંતુ કંપની રશિયામાં લિથિયમનું ખનન અને પ્રોસેસિંગ કરવા માટે સક્રિય રસ દાખવી રહી છે અને અન્ય રશિયન કંપનીઓ સાથે પણ સંપર્કમાં છે.
વિશ્વભરમાંથી ક્રિટિકલ મિનરલ્સ એટલે કે મહત્ત્વપૂર્ણ ખનિજો મેળવવા માટે એનએમડીસી લાંબા સમયથી આફ્રિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને દક્ષિણ અમેરિકા જેવા દેશોમાં નવા અવસરો શોધી રહી છે. આ વૈશ્વિક વૈવિધ્યીકરણની નીતિ અંતર્ગત કંપનીએ ૧૨ સભ્યોની એક વિશેષ ટીમ પણ બનાવી છે જે સંભવિત ખનિજ સંપત્તિઓની યોગ્ય ચકાસણી કરી શકે. બીજી તરફ, ભારતીય કેબિનેટે પણ દેશમાં લિથિયમ અને નિકલના સ્થાનિક પ્રોસેસિંગને વેગ આપવા માટે ૨૮.૧૪ અબજ રૂપિયાની પ્રોત્સાહક નીતિને મંજૂરી આપી દીધી છે, જેથી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.
હાલમાં ભારત તેની લિથિયમની મોટાભાગની જરૂરિયાતો ચીન, વિયેતનામ અને ઇક્વાડોર જેવા દેશોમાંથી આયાત દ્વારા જ પૂરી કરે છે, કારણ કે દેશમાં તેની પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. જોકે રશિયા પાસે વિશાળ લિથિયમ ભંડાર હોવા છતાં હાલમાં ત્યાં વ્યાપારી ધોરણે ઉત્પાદન થતું નથી, પરંતુ રશિયાની પોલાર લિથિયમ અને આર્ક્ટિક લિથિયમ જેવી કંપનીઓ વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં વ્યાપારી ઉત્પાદન શરૂ કરવા માટે તૈયારી કરી રહી છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન મિનરલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના મતે, રશિયા ભવિષ્યમાં ભારત માટે લિથિયમ પૂરું પાડતો એક ઉત્તમ અને વિશ્વસનીય વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
