કોંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા તેમના સંસ્મરણ ગ્રંથ 'બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ'માં વર્ષ ૨૦૧૦ની એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. આ પુસ્તકમાં તેમણે જણાવ્યું છે કે વરિષ્ઠ નેતા પ્રણવ મુખર્જી સાથેની વાતચીત દરમિયાન તેમણે વડાપ્રધાન બનવાની પોતાની લાંબા સમયથી સેવેલી ઈચ્છાનો સંકેત આપ્યો હતો. સોનિયા ગાંધીના જણાવ્યા મુજબ, પ્રણવ બાબુએ એવો પણ સંકેત આપ્યો હતો કે હવે કદાચ શીર્ષ નેતૃત્વમાં બદલાવનો સમય આવી ગયો છે, જેણે તેમને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા હતા. જોકે, તેમણે તરત જ વિષય બદલી નાખ્યો હતો અને પ્રણવ મુખર્જીએ ક્યારેય પણ આ વાતને પોતાના વિરુદ્ધ ન લીધી હોવાનું પણ સોનિયાએ સ્વીકાર્યું છે.
સોનિયા ગાંધીના આ ખુલાસા બાદ પ્રણવ મુખર્જીના પુત્રી અને કોંગ્રેસ નેતા શર્મિષ્ઠા મુખર્જીએ સોશિયલ મીડિયા અને નિવેદનો દ્વારા તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે સવાલ કર્યો છે કે જો રાજકારણ અને શાસનમાં દાયકાઓનો અનુભવ ધરાવનાર કોઈ વ્યક્તિ વડાપ્રધાન બનવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા રાખે, તો તેમાં આશ્ચર્ય પામવા જેવું શું છે? શર્મિષ્ઠાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમના પિતાએ જીવનમાં જે કંઈ પણ હાંસલ કર્યું હતું તે પોતાની મહેનત અને યોગ્યતાના બળે કર્યું હતું, અને ગાંધી-નેહરુ પરિવારની બહારની કોઈ વ્યક્તિ જો પીએમ બનવાની ઈચ્છા રાખે તો તેમાં કંઈ ખોટું નથી. વળી, તેમણે પિતાની ડાયરીઓ અને વાતોને ટાંકીને પુષ્ટિ કરી હતી કે પ્રણવ બાબુને સોનિયા ગાંધી સામે કોઈ દુરાગ્રહ કે નારાજગી નહોતી.
આ પુસ્તકમાં સોનિયા ગાંધીએ યુપીએ સરકાર દરમિયાન મનમોહન સિંહ સાથેના સંબંધો અને સત્તાના વિભાજન અંગે પણ ખુલાસો કર્યો છે. તેમણે વિપક્ષો દ્વારા તેમના પર લાગતા 'બેક-સેટ ડ્રાઈવર' હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમણે હંમેશાં નિયમોનું પાલન કર્યું છે. સોનિયાએ મનમોહન સિંહની પુત્રી ઉપિન્દર સિંહના નિવેદનનો પણ આધાર લીધો, જેમાં તાજેતરમાં પૂર્વ વડાપ્રધાનના એક સહયોગી દ્વારા લખાયેલા પુસ્તકને વિશ્વાસઘાત ગણાવવામાં આવ્યું હતું. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અને સંસ્મરણોએ ભારતીય રાજકારણના ભૂતકાળના અનેક વણઉકેલાયેલા પાસાઓ અને આંતરિક સમીકરણો પર ફરીથી પ્રકાશ પાડ્યો છે.
