દિવાળીના પાવન અવસરે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની સંયુક્ત પૂજા કરવાનું શાસ્ત્રોમાં વિશેષ મહત્ત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. દેવી લક્ષ્મી ધન અને સમૃદ્ધિના પ્રતીક છે, જ્યારે ભગવાન ગણેશ બુદ્ધિ, જ્ઞાન અને વિવેકના દાતા છે. કોઈપણ પ્રકારના અનૈતિક કે અયોગ્ય માર્ગે ધનનો દુરુપયોગ ન થાય અને સંપત્તિ હંમેશાં સત્કાર્યો તથા યોગ્ય માર્ગે વપરાય તે માટે બુદ્ધિના દેવતા ગણેશજીની ઉપાસના અનિવાર્ય બને છે. પૌરાણિક કથા અનુસાર, માતા લક્ષ્મીના આગ્રહથી દેવી પાર્વતીએ તેમને ગણેશજીને દત્તક પુત્ર તરીકે આપ્યા હતા. ત્યારથી માતા લક્ષ્મીએ ગણેશજીને વરદાન આપ્યું હતું કે જે કોઈ તેમની પૂજા કરશે, તેણે સૌપ્રથમ ગણેશજીની આરાધના કરવી પડશે, અન્યથા પૂજા સ્વીકાર્ય બનશે નહીં. આ જ કારણ છે કે દિવાળીના દિવસે માતા લક્ષ્મીની સાથે તેમના દત્તક પુત્ર એવા ગણેશજીનું પૂજન વિધિવત રીતે કરવામાં આવે છે.
આજ રોજ ધનતેરસ અને દિવાળીના તહેવાર પર લક્ષ્મી પૂજન માટેનું અત્યંત ફળદાયી અને શુભ મુહૂર્ત સાંજે ૫:૫૪ થી ૭:૫૦ સુધીનું રહેશે. પૂજાનો કુલ સમયગાળો ૧ કલાક અને ૫૬ મિનિટનો છે, જ્યારે પ્રદોષ કાલ સાંજે ૫:૩૧ થી રાત્રે ૮:૦૯ સુધી રહેશે. આ મર્યાદિત અને પવિત્ર સમયગાળા દરમિયાન સાચી વિધિથી પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે. પૂજા કરતી વખતે વાસ્તુશાસ્ત્ર અને ધાર્મિક નિયમોનું પાલન કરવું પણ એટલું જ આવશ્યક છે. પૂજાનું આસન કે પ્લેટફોર્મ હંમેશાં ઘરના ઉત્તર અથવા ઉત્તર-પૂર્વ (ઈશાન ખૂણા) દિશામાં જ સ્થાપિત કરવું જોઈએ. પૂજા કરતી વખતે સાધકનું મુખ ઉત્તર અથવા પૂર્વ દિશા તરફ હોવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે, જેનાથી ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર થાય છે.
ઘરમાં દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓની સ્થાપના કરતી વખતે વિશેષ નિયમોનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે. શાસ્ત્રોના નિયમ અનુસાર, ભગવાન ગણેશ હંમેશાં દેવી લક્ષ્મીની ડાબી બાજુએ બિરાજમાન હોવા જોઈએ, જ્યારે દેવી લક્ષ્મી ગણેશજીની જમણી બાજુએ વિરાજમાન રહે છે. હિન્દુ ધર્મની પરંપરા મુજબ પત્ની કે માતાને ત્યારે જ ડાબી બાજુ બેસાડવામાં આવે છે જ્યારે તેઓ પત્નીના સ્વરૂપમાં હોય, પરંતુ અહીં ગણેશજી માતા લક્ષ્મીના પુત્ર સ્વરૂપ હોવાથી લક્ષ્મીજી હંમેશાં તેમની જમણી બાજુએ જ સ્થાન પામે છે. આ સચોટ પદ્ધતિથી મૂર્તિઓની સ્થાપના કરીને વિધિપૂર્વક આરતી અને પૂજા કરવાથી કુટુંબમાં હંમેશાં બરકત રહે છે અને જીવનની તમામ બાધાઓ તથા આર્થિક મુશ્કેલીઓ હંમેશ માટે દૂર થાય છે.
