તમિલનાડુના ઐતિહાસિક શહેર નાગપટ્ટનમમાં હાથ ધરવામાં આવેલા પુરાતત્વીય ઉત્ખનન કાર્યમાં ઇતિહાસકારો અને સંશોધકોને મોટી સફળતા સાંપડી છે. આ ઉત્ખનન દરમિયાન ૧૨મી સદીના પ્રતાપી ચોલ કાળની બે બેજોડ અને ભવ્ય કાંસાની પ્રતિમાઓ મળી આવી છે, જેણે વૈજ્ઞાનિક અને ઐતિહાસિક વર્તુળોમાં ભારે કુતૂહલ જગાવ્યું છે. આ શોધથી ચોલ સામ્રાજ્યની શિલ્પકળા અને ધાર્મિક પરંપરાઓ પર વધુ એક નવો પ્રકાશ પડ્યો છે.
મળી આવેલા આ બે શિલ્પોમાં પ્રથમ ૧૧૦ સેમી ઊંચી નટરાજની ભવ્ય પ્રતિમા છે, જે ભગવાન શિવના ગતિશીલ અને પ્રસિદ્ધ બ્રહ્માંડ નૃત્ય મુદ્રાને અત્યંત સચોટતાથી કંડારે છે. જ્યારે બીજી ૮૨ સેમી ઊંચી શિવકામીની પ્રતિમા અદ્ભુત લાવણ્ય, સૌંદર્ય અને દિવ્ય શાંતિનું પ્રતીક છે. પુરાતત્વ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અતીતમાં કોઈક અરાજકતા કે સંકટના સમયમાં આ અમૂલ્ય કલાકૃતિઓને સુરક્ષિત રાખવાના હેતુથી જમીનમાં છુપાવી કે દાટી દેવામાં આવી હોવી જોઈએ.
વર્તમાન સમયમાં આ બંને ઐતિહાસિક કલાકૃતિઓને નિષ્ણાતોની દેખરેખ હેઠળ સાચવવામાં આવી રહી છે. તેમની અસલી ચમક અને મજબૂતાઈ જાળવી રાખવા માટે અત્યારે તેના પર કેમિકલ ટ્રીટમેન્ટ (રસાયણ પ્રક્રિયા) કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત, તેમાં વપરાયેલી ધાતુના ગુણધર્મો અને રચનાનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવા માટે અત્યાધુનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા મેટલર્જિકલ મૂલ્યાંકન પણ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે, જે ભવિષ્યમાં આ કાળના ઇતિહાસને સમજવામાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે.
