કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતના શ્રમ બજારમાં રહેલી માળખાકીય નબળાઈઓને દૂર કરવાનો છે. દેશમાં મોટાભાગના શ્રમિકો સ્વનિરોજગાર અથવા આકસ્મિક મજૂરી સાથે જોડાયેલા છે, ત્યારે સ્થાયી અને સામાજિક સુરક્ષા પૂરી પાડતી ઔપચારિક નોકરીઓની ઉપલબ્ધતા વધારવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે. આ યોજના બે મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલી છે, જેમાં 'પાર્ટ એ' અંતર્ગત પ્રથમવાર નોકરી મેળવનારા કર્મચારીઓને ૧૫, સુધીનું એક વખતનું પ્રોત્સાહક ભથ્થું મળે છે, જ્યારે 'પાર્ટ બી' અંતર્ગત વધારાની રોજગારીનું સર્જન કરતા કંપનીઓ અને નોકરીદાતાઓને પ્રતિ કર્મચારી દીઠ દર મહિને રૂ. ૩,૦૦૦ સુધીની આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.
આ યોજનામાં ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ (ઉત્પાદન) ક્ષેત્રને કેન્દ્રસ્થાને રાખવામાં આવ્યું છે, કારણ કે દેશમાં આ ક્ષેત્ર રોજગારીની અપાર સંભાવનાઓ ધરાવે છે. અન્ય ક્ષેત્રો માટે પ્રોત્સાહનનો સમયગાળો બે વર્ષનો છે, જ્યારે મેન્યુફેક્ચરિંગ એકમો માટે તેને લંબાવીને ચાર વર્ષ કરવામાં આવ્યો છે જેથી શ્રમ-સઘન ઉદ્યોગોને પૂરતો વેગ મળી શકે. પીએમવીબીઆરવાયના આ પ્રોત્સાહનોનો લાભ મેળવવા માટે કંપનીઓએ કર્મચારીઓની લઘુત્તમ સંખ્યા અને વધારાની ભરતીના નિયત માપદંડોનું પાલન કરવું પડે છે. કર્મચારીઓએ પણ યોજનાનો સંપૂર્ણ લાભ મેળવવા માટે નિશ્ચિત સમયગાળા સુધી નોકરીમાં ટકી રહેવું અને નાણાકીય સાક્ષરતા કાર્યક્રમ પૂર્ણ કરવો ફરજિયાત છે.
જોકે, આ પ્રકારની રોજગાર સબસિડી યોજનાઓ સામે કંપનીઓ માત્ર પ્રોત્સાહન મેળવવા માટે જ ભરતી કરે છે કે કેમ અને સરકારી સહાય પૂરી થયા બાદ નોકરીઓ ટકે છે કે નહીં જેવા મહત્ત્વના સવાલો પણ ઉભા થાય છે. સરકારના પ્રારંભિક આંકડાઓ અનુસાર ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ થી અત્યાર સુધીમાં લાખો યુવાનો ઔપચારિક કાર્યક્ષેત્રમાં જોડાયા છે, પરંતુ આ નીતિની વાસ્તવિક સફળતાનો આધાર એ વાત પર રહેશે કે આ યોજનાથી માત્ર કાગળ પર નહીં પરંતુ જમીની સ્તરે કેટલી સ્થાયી, સુરક્ષિત અને ઉત્પાદક નોકરીઓનું સર્જન થાય છે.
