બિહારના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સામાજિક કુપ્રથાઓ સામે લડીને દીકરીઓને ભણાવવા માટે માતાઓએ કરેલા સંઘર્ષની ગાથા રજૂ કરતી ડોક્યુમેન્ટરી ફિલ્મ 'મધર્સ ઓફ કરેજ'ને ક્રિએટિવિટી શ્રેણીમાં પ્રતિષ્ઠિત ૨૦૨૬ યુનાઇટેડ નેશન્સ સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ (SDG) એક્શન અવોર્ડ એનાયત થયો છે. ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક એસ.ડી. શિબુલાલ દ્વારા સમર્થિત જાહેર શિક્ષણ આંદોલન 'શિક્ષાગ્રહ'નો આ એક મહત્વપૂર્ણ हिस्सा છે. રોમ ખાતે ગુરુવારે યોજાયેલા ભવ્ય એવોર્ડ સમારોહમાં દુનિયાભરના ૧૯૦ દેશોમાંથી આવેલી ૭,૦૦૦થી વધુ અરજીઓમાંથી આ વિશિષ્ટ ડોક્યુમેન્ટરીની વિજેતા તરીકે પસંદગી કરવામાં આવી હતી, જે સમગ્ર દેશ માટે ગર્વની ક્ષણ સમાન છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત બિહારના ૧૪ જિલ્લાઓમાં ૧.૧૯ મિલિયનથી વધુ નાગરિકોને જોડીને એક મજબૂત જનજાગૃતિ ઊભી કરવામાં આવી છે. આ ડોક્યુમેન્ટરીમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે કેવી રીતે સાહસિક માતાઓ અને મહિલાઓ દીકરીઓને શાળામાં ટકાવી રાખવા અને વહુઓને અધૂરે રહી ગયેલા અભ્યાસને ફરી શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે. બેંગલુરુ સ્થિત બિન-સરકારી સંસ્થાઓ 'શિક્ષાલોકમ' અને 'મંત્રા૪ચેન્જ'ના સહયોગથી ચાલતા આ અભિયાનમાં દેશભરની ૪૦થી વધુ ભાગીદાર સંસ્થાઓ સરકારી શાળાઓમાં શિક્ષણનું સ્તર સુધારવા માટે કાર્યરત છે. સંસ્થાના સ્થાપક એસ.ડી. શિબુલાલના જણાવ્યા અનુસાર, આ માત્ર કોઈ ફિલ્મ કે અભિયાનનું સન્માન નથી, પરંતુ શિક્ષણ ક્ષેત્રે તૃણમૂલ સ્તરે થઈ રહેલા સામુદાયિક પરિવર્તનની ઉત્સવ ઉજવણી છે.
આ પરિવર્તનના કેન્દ્રમાં 'શિક્ષા ચોપાલ' છે, જે ગ્રામીણ સ્તરે યોજાતી એવી બેઠકો છે જ્યાં મહિલાઓ બાળવિવાહ જેવા સામાજિક અવરોધો પર ચર્ચા કરી જાતે જ તેના ઉકેલ શોધે છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૪થી અત્યાર સુધીમાં આવા ૫૦,૦૦૦થી વધુ મેળાવડા યોજાયા છે, જેણે કર્તવ્યનિષ્ઠ ગ્રામજનોને દીકરીઓનો અભ્યાસ ચાલુ રાખવા પ્રેર્યા છે. રોમમાં એવોર્ડ સ્વીકારનાર 'મંત્રા૪ચેન્જ'ના સહ-સ્થાપક ખુશ્બૂ અવસ્થીએ આ સન્માનને બિહારના હજારો મહિલાઓની અડગ મક્કમતા અને સાહસની જીત ગણાવ્યું હતું. ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર નેતૃત્વ કરનાર ઊર્મિલા કુમારી અને અન્ય પ્રેરણાદાયી મહિલાઓના આ અથાગ પ્રયાસોએ સાબિત કરી દીધું છે કે સામાજિક કુરીતિઓને હટાવીને નવી પેઢીનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવી શકાય છે.
