પર્યાવરણની રક્ષા અને મર્યાદિત નાણાકીય ભંડોળ વચ્ચે સંતુલન સાધવા માટે સેન્ટા ક્લેરા વેલીના ટ્રાન્સોરિટીએ ૨૦૦૪માં એક ક્રાંતિકારી કદમ ઉઠાવ્યું હતું. વાસોના લાઇનના એક્સટેન્શન દરમિયાન ૨,૦૦૦ ફૂટ લાંબા લાઇટ-રેલ ટ્રેક નીચે અંદાજે ૧,૦૦૦ ટન નકામા અને કાપેલા ટાયરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. કેલિફોર્નિયાની સ્ટેટ રિસાયક્લિંગ એજન્સી 'કેલરીસાયકલ'ના અહેવાલ મુજબ, આ અનોખી પદ્ધતિથી ટ્રેનની અવરજવર દરમિયાન થતા ધ્રુજારી (વાઇબ્રેશન) અને ઘોંઘાટમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. પરંપરાગત પદ્ધતિઓની સરખામણીમાં આ ઇજનેરી નુસ્ખાએ ટ્રાન્સિટ ઓથોરિટીને ૧૦ લાખ ડૉલરથી વધુની માતબર રકમ બચાવી આપવામાં મોટી સફળતા અપાવી હતી.
આ સફળ પ્રયોગ પાછળ એક રસપ્રદ અને ગહન ઇજનેરી વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. દર વર્ષે અમેરિકામાં લાખો ટાયર નકામા બને છે, જેને લેન્ડફિલમાં નાખવાથી તે કોમ્પેક્ટ થતા નથી, ગૅસ ઉત્પન્ન કરે છે અને જમીનમાં ઉપર આવી જાય છે. આટલું જ નહીં, ટાયરના આવા વિશાળ જથ્થામાં આગ લાગવાનું જોખમ હંમેશાં રહેતું હોય છે જે મહિનાઓ સુધી સળગી શકે છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલરૂપે ટાયર ડિરાઇવ્ડ એગ્ગ્રીગેટ (TDA) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. ભારે ટ્રેનો જ્યારે પટરી પર દોડે છે ત્યારે ભારે ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે, જે આજુબાજુની ઇમારતોમાં ધ્રુજારી પેદા કરે છે. સામાન્ય રીતે આ અટકાવવા માટે મોંઘા રબર મેટ કે સ્લેબ બેડનો ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ રિસાયકલ કરેલા ટાયરનો ભૂકો આનો અત્યંત સસ્તો અને અસરકારક વિકલ્પ સાબિત થયો.
આ પદ્ધતિના અનેકવિધ ફાયદાઓ હોવા છતાં, હજુ પણ અમેરિકા અને વિશ્વભરના શહેરોમાં તેનો અપર્યાપ્ત ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. સૅન જોઝના આ સફળ પ્રોજેક્ટ બાદ BART અને L.A. મૅટ્રો જેવા કેટલાક સ્થળોએ તેનો અમલ કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ મોટાભાગના શહેરોના રેલવે વિસ્તરણમાં હજુ પણ આ અકસીર ઉપાય નજરઅંદાજ કરવામાં આવે છે. એક તરફ આપણી પાસે લાખો નકામા ટાયરનો સરપ્લસ જથ્થો છે અને બીજી તરફ પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ ભંડોળની અછતનો સામનો કરી રહી છે, ત્યારે આ પદ્ધતિ સોનામાં સુગંધ સમાન સાબિત થઈ શકે છે. આગામી સમયમાં જ્યારે પણ કોઈ શહેરમાં નવી રેલવે લાઇનનું આયોજન થાય, ત્યારે અદ્યતન ટેકનોલોજી અને સંસાધનોના યોગ્ય સંકલનથી પર્યાવરણ અને નાણાં બંને બચાવી શકાય તેમ છે.
