ગુરુવારે સાંજે ઉત્તરપશ્ચિમ ભૂતાનના ગાસા જિલ્લામાં આવેલી શિંતાફુ હિમનદી અચાનક ફાટવાથી મો ચ્ચુ નદીના કાંઠે આવેલા લોકપ્રિય ગાસા ત્શાચુ હોટ સ્પ્રિંગ્સની સુવિધાઓ સંપૂર્ણપણે ધોવાઈ ગઈ છે. શિંતાફુ તળાવ, જે મો ચ્ચુ નદીનું ઉદ્ગમસ્થાન છે, તે ભૂતાનના ૧૭ સંભવિત જોખમી હિમનદી તળાવોમાં સામેલ છે. અગાઉ ૨૦૨૧માં પણ આ જ નદીના પ્રકોપથી આ વિસ્તારને નુકસાન થયું હતું. પૂરનું પાણી હવે પુનાખા ઝોંગથી આઠ કિલોમીટર દૂર સુધી આગળ વધી ચૂક્યું છે અને તેની ગતિ જોતા ભારતની સરહદો તરફ જોખમ વધી ગયું છે.
આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભૂતાન સરકારે પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામની સરકારોને તાત્કાલિક ધોરણે એલર્ટ કરી દીધી છે. આસામના ધુબરી તેમજ પશ્ચિમ બંગાળના દાર્જિલિંગ હિલ્સ, અલીપુરદ્વાર, જાલપાઈગુડી અને કૂચ બિહાર જિલ્લાઓમાં સંભવિત પૂરના જોખમને લઈને વહીવટી તંત્ર સજ્જ બન્યું છે. ખાસ કરીને સંકોષ નદી અને બ્રહ્મપુત્રા નદીના કાંઠે વસતા નાગરિકોને સુરક્ષિત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. આ પૂરના કારણે પુનાખા વિસ્તારમાં તાજેતરમાં જ સ્થાપિત સોલાર ઇરિગેશન સિસ્ટમને પણ વ્યાપક નુકસાન પહોંચ્યું છે અને પુંખા-ગાશા હાઇવે પર કાટમાળ ફરી વળ્યો છે.
હિમનાદ ફાટવાની આ ઘટના પાછળનું મુખ્ય કારણ હરિયાળી અને આબોહવા પરિવર્તન છે, જેના કારણે ગ્લેશિયર્સ ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે અને તેનાથી બનેલા કુદરતી બંધો તૂટવાથી અચાનક પૂર (GLOF) આવે છે. ભારે વરસાદ, ભૂસ્ખલન અથવા ધરતીકંપ પણ આ પ્રક્રિયાને વેગ આપે છે. જો કે, ભૂતકાળના અનુભવોમાંથી બોધપાઠ લઈને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રે સમયસર લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડી લીધા હોવાથી મોટી માનવીય દુર્ઘટના ટળી ગઈ છે, પરંતુ પર્યાવરણીય ફેરફારો સામે આ એક ગંભીર ચેતવણી સમાન છે.
