વર્તમાન સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ બાદ હવે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગને લઈને એક નવો શીત યુદ્ધ જેવો માહોલ સર્જાયો છે. ચીનની અગ્રણી બાયોટેક કંપનીઓએ અત્યંત ઓછા ખર્ચે અને ઝડપથી અદ્યતન દવાઓ વિકસાવવાની શરૂઆત કરી છે, જેણે અમેરિકાના વર્ષો જૂના વર્ચસ્વને હચમચાવી દીધું છે. આ રેસમાં 'ઇવોનેસીમાબ' (ivonescimab) જેવી ચીની કેન્સરની દવા અમેરિકન કંપની મર્ક (Merck) ની ૩૧ અબજ ડોલરની અત્યંત લોકપ્રિય અને બ્લોકબસ્ટર દવા 'કીટ્રુડા' (Keytruda) સામે એક મજબૂત હરીફ તરીકે ઉભરી રહી છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે પશ્ચિમી દેશોના દિગ્ગજ ફાર્માસ્યુટિકલ સમૂહો પણ ચીની ઇનોવેટર્સ સાથે અબજો ડોલરના લાયસન્સિંગ કરાર કરવા મજબૂર બન્યા છે.
ચીનની આ અભૂતપૂર્વ પ્રગતિને કારણે વોશિંગ્ટનના નીતિનિર્માતાઓની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે. અમેરિકન પ્રશાસન સામે હવે સૌથી મોટો સવાલ એ ઉભો થયો છે કે, શું ચીની બાયોટેકનોલોજી પર વધતી જતી આ નિર્ભરતા ભવિષ્યમાં અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો બની શકે છે? આ વૈશ્વિક તણાવ અને બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે માત્ર અમેરિકા જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક ફાર્મા બજારની નજર હવે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા અને તેની ક્ષમતાઓ પર પણ મંડાયેલી છે.
આ આખા વિષયના ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ માટે 'ધ મોર્નિંગ બ્રીફ ડીકોડ' (The Morning Brief Decode) ના તાજેતરના એપિસોડમાં પત્રકાર અનિર્બાન ચૌધરીએ 'ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ'ના ફાર્મા એડિટર વિકાસ દાંડેકર સાથે વિશેષ ચર્ચા કરી છે. આ પોડકાસ્ટમાં ચીનની બાયોટેક ક્રાંતિ, ભવિષ્યની તબીબી સારવાર માટેની આ લડાઈ, અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા અને વૈશ્વિક ડ્રગ ઇનોવેશન ક્ષેત્રે ભારત કેવી રીતે એક મોટો ખેલાડી બનીને ઉભરી શકે છે તે તમામ પાસાઓ પર સચોટ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
