મ્યુનિચ સ્થિત ટ્રાવેલ પબ્લિકેશન 'વર્થ અ જર્ની' દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા 'વર્લ્ડ્સ ૧૦૦ બેસ્ટ મ્યુઝિયમ્સ ૨૦૨૬' રેન્કિંગે સમગ્ર કલા જગતને ચોંકાવી દીધું છે. માંડ એક દાયકા જૂનું પટનાનું બિહાર મ્યુઝિયમ વિશ્વના ટોચના ૧૦ સંગ્રહાલયોમાં ૯મા સ્થાને બિરાજમાન થયું છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આ નાનકડી સફર ધરાવતું મ્યુઝિયમ ન્યૂયોર્કના પ્રખ્યાત મેટ્રોપોલિટન મ્યુઝિયમ ઓફ આર્ટ અને પેરિસના લૂવર જેવા દિગ્ગજ વૈશ્વિક સંસ્થાન કરતા પણ આગળ નીકળી ગયું છે. મુલાકાતીઓની સમીક્ષાઓ, ડેટા એનાલિટિક્સ અને ઓન-સાઇટ નિષ્ણાતોના મૂલ્યાંકનના આધારે તૈયાર થયેલી આ યાદીમાં બિહાર મ્યુઝિયમ સમગ્ર એશિયામાં નંબર ૧ સ્થાન મેળવવામાં સફળ રહ્યું છે અને આ વૈશ્વિક યાદીમાં સ્થાન પામનારું તે ભારતનું એકમાત્ર સંગ્રહાલય છે.
આ સંગ્રહાલય પાસે ભલે વિશ્વપ્રસિદ્ધ 'મોનાલીસા' જેવી કલાકૃતિ ન હોય, પરંતુ તેની પાસે તેનો પોતાનો અમૂલ્ય ખજાનો મોજદૂદ છે. ૧૩.૯ એકરમાં ફેલાયેલા આ ભવ્ય સંકુલમાં ૨,૦૦૦ વર્ષ જૂની અને એક જ પથ્થરમાંથી કંડારેલી આજીવન કદની 'દીદારગંજ યક્ષી' તેની સૌથી મોટી વિશેષતા છે. એસી રૂમમાં સુરક્ષિત આ પ્રતિમા ઉપરાંત, અહીં પ્રખ્યાત કુરકીહાર બ્રોન્ઝ, પ્રાચીન પથ્થરના સાધનો અને કુશળ કાળની 'બર્થ ઓફ ધ બુદ્ધા' સ્લેબ પણ સંગ્રહિત છે. કલાકાર સુબોધ ગુપ્તાના સિગ્નેચર બરતન સ્કલ્પચર્સે બિહારને વૈશ્વિક કલા નકશા પર મૂકવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે, જ્યારે આ આધુનિક મ્યુઝિયમ બિલ્ડિંગ પ્રિત્ઝકર પ્રાઈઝ વિજેતા જાપાની આર્કિટેક્ટ ફુમિહિકો માકી અને સ્ટુડિયો ઓપોલિસ દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે જે તેની સુંદરતામાં ચાર ચાંદ લગાવે છે.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિથી ભારતીય કલા અને સંસ્કૃતિ જગતમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. પ્રખ્યાત ઉદ્યોગપતિ આનંદ મહિન્દ્રાએ સોશિયલ મીડિયા પર ખુશી વ્યક્ત કરતા તેને "માનસિક ઓળખની એક નોંધપાત્ર ક્ષણ" ગણાવી હતી અને ઉમેર્યું હતું કે આ ભારતભરમાં મ્યુઝિયમની મુલાકાતના અનુભવને બદલી નાખનારું ગેમ ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. આ વૈશ્વિક રેન્કિંગ માત્ર બિહાર માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે ગર્વની ક્ષણ છે જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય વારસાનું મહત્વ વધુ મજબૂત કરે છે.
