નેચર ક્લાઇમેટ ચેન્જ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક નવા અભ્યાસ મુજબ, વર્ષ 2015થી એન્ટાર્કટિકાના સમુદ્રમાં બરફ ઘટવાના કારણે દક્ષિણ મહાસાગરમાં પાણીની ખારાશમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. અગાઉ દાયકાઓથી આ મહાસાગરનું પાણી પ્રમાણમાં ઓછું ખારું થઈ રહ્યું હતું, પરંતુ હવે તે વધુ ખારું અને ભારે બની રહ્યું છે. બેંગલુરુ સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ સાયન્સ (IISc), મેલબોર્ન યુનિવર્સિટી અને સાઉથમ્પ્ટન યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ સંયુક્ત રીતે આ અભ્યાસ કર્યો છે. આ બદલાવના કારણે સમુદ્રની કુદરતી રચનાને અસર થઈ શકે છે અને ઊંડાણમાં રહેલો કાર્બન છટકીને સીધો વાતાવરણમાં ભળી શકે છે, જે સમગ્ર દુનિયા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
આ અભ્યાસમાં મુખ્યત્વે એન્ટાર્કટિક ઇન્ટરમિડિયેટ વોટર (AAIW) નામના પાણીના મોટા જથ્થા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું, જે દક્ષિણ મહાસાગરમાં બનીને એટલાન્ટિક, ઇન્ડિયન અને પેસિફિક ઓશન તરફ ઉત્તર દિશામાં ફેલાય છે. IISc ના CAOS વિભાગના પીએચડી સ્ટુડન્ટ અને આ અભ્યાસના મુખ્ય લેખક કૌશિક મિશ્રાના જણાવ્યા અનુસાર, એન્ટાર્કટિકાની નજીક થતા આ બદલાવો પોલર રીજનથી પણ દૂર સુધી પોતાની અસર છોડે છે. સંશોધકોએ ઓશન ટેમ્પરેચર, સેલિનિટી તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય રોબોટિક ફ્લોટ્સ નેટવર્ક આર્ગો અને સેટેલાઇટ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને આખો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે દક્ષિણ મહાસાગરની આસપાસ AAIW ની ખારાશ પ્રતિ દાયકે આશરે 0.0048 ગ્રામ પ્રતિ કિલોગ્રામના દરે વધી રહી છે.
સમુદ્રમાં તાજા પાણીની આવક ઘટવા અને ઊંડાણમાંથી ગરમ તેમજ ખારા પાણીના ઉપર આવવાને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. સામાન્ય રીતે એન્ટાર્કટિકામાં શિયાળાની ঋતુ દરમિયાન બરફ જામે છે અને તાપમાન વધતાં તે પીગળે છે, જેનાથી સપાટી પર ઠંડા અને તાજા પાણીનું એક લેયર બને છે જે AAIW બનવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ બરફ ઓછો થવાથી આ આખું સમીકરણ બદલાઈ ગયું છે. CAOS ના એસોસિયેટ પ્રોફેસર બિશાખદત્તા ગાયેનના કહેવા મુજબ, શરૂઆતમાં તેઓ માત્ર ઇન્ડિયન ઓશન સેક્ટરમાં પાણીના પ્રવાહ અને મિશ્રણ વિશે અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં સી-આઈસની બદલાતી સ્થિતિ સાથે આ મોટું જોખમ બહાર આવ્યું. આ શોધો સાબિત કરે છે કે સમુદ્રના પ્રવાહો અને કાર્બનની હિલચાલ પર નજર રાખવી હવે ખૂબ જરૂરી બની ગઈ છે.
