આપણે ત્યાં આરટીઆઈ એટલે કે રાઇટ ટુ ઇન્ફોર્મેશન એ સામાન્ય માણસનું એવું હથિયાર છે, જેનાથી સરકાર કે સરકારી સંસ્થાઓ પાસેથી કોઈપણ માહિતી માંગી શકાય છે. પણ શું દરેક માહિતી જાહેર કરવી સલામત છે ખરી? આ સવાલનો જવાબ તાજેતરમાં સેન્ટ્રલ ઇન્ફોર્મેશન કમિશને એક કેસમાં બહુ સ્પષ્ટ રીતે આપ્યો છે. કમિશને અશોક હોટેલના સ્ટ્રક્ચરલ અસેસમેન્ટનો રિપોર્ટ આપવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો છે. આ મામલામાં અરજદારે આઈઆઈટી રૂરકી અને આઇટીડીસી વચ્ચે થયેલા પત્રવ્યવહાર, રિપોર્ટના તારણો અને તેમાં થયેલા સુધારા-વધારાની વિગતો માંગી હતી. અરજદારનું એમ કહેવું હતું કે હોટેલની મજબૂતાઈ કેટલી છે તે જાણવું જનહિતમાં છે, જેથી લોકોની સુરક્ષા જોખમાય નહીં.
પરંતુ, આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતાને સમજીને સત્તાવાળાઓએ એવું વલણ અપનાવ્યું કે કેટલીક બાબતો એવી હોય છે જે દેશહિત અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ગુપ્ત રાખવી પડે છે. સીઆઈસીએ આ દલીલ સાથે સહમત થતા કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર હિતના મોટા સંદર્ભમાં આવી સંવેદનશીલ ટેકનિકલ જાણકારીઓ ખુલ્લી મૂકી શકાતી નથી. હોટેલ જેવી મોટી જાહેર ઇમારતોના સ્ટ્રક્ચરલ રિપોર્ટમાં એવી ટેકનિકલ વિગતો હોય છે, જેનો ખોટો ઉપયોગ થવાનું જોખમ રહેલું હોય છે.
આ ઘટના આપણને એ સમજાવે છે કે પારદર્શિતા હોવી સારી વાત છે, પણ દેશની સુરક્ષા અને અખંડિતતા સાથે ક્યારેય સમાધાન ન થઈ શકે. આરટીઆઈ એક્ટમાં પણ સુરક્ષા અને સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ માટે કેટલાક અપવાદો રાખવામાં આવ્યા જ છે, જેથી દેશના હિતોનું રક્ષણ થઈ શકે. ભલે અરજદારનો હેતુ જનહિતનો હોય, પરંતુ ક્યારેક સુરક્ષાના કારણોસર સરકારી તંત્રએ કઠોર નિર્ણયો લેવા પડતા હોય છે અને આ કેસમાં કમિશને પણ એ જ ન્યાય કર્યો છે.
