ચાંદીના બજારમાં અત્યારે એવી હલચલ મચી છે કે રોકાણકારોના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા છે. ક્યારેક કમાણી કરાવતી ચાંદી હવે આશરે 55% જેટલી સસ્તી થઈ ચૂકી છે. આંકડા પર નજર કરીએ તો, ચાંદીની કિંમત જે એક સમયે 4.20 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામના રેકોર્ડ હાઈ પર હતી, તે ઘટીને સીધી 1.95 લાખ રૂપિયા પર આવી ગઈ છે. આટલા મોટા કડાકા પછી સિલ્વર ETFના રોકાણકારો મૂંઝવણમાં છે કે હવે કરવું શું? શું સરેરાશ ભાવ નીચા લાવવા માટે હજુ વધુ રૂપિયા રોકવા, કે પછી મોટું નુકસાન થાય તે પહેલાં બહાર નીકળી જવું? દુનિયાભરમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને US વ્યાજ દરોને લઈને બનેલી અનિશ્ચિતતાઓને કારણે ચાંદીમાં અત્યારે ધાકડ વેચવાલી જોવા મળી રહી છે.
માર્કેટના એક્સપર્ટ્સનું માનીએ તો, જે લોકોએ લાંબા ગાળાના પ્લાન સાથે પોતાના પોર્ટફોલિયોનો નાનો હિસ્સો જ ચાંદીમાં લગાવ્યો છે, તેઓ શાંતિથી હોલ્ડ કરવાનું વિચારી શકે છે, શરત એટલી કે તેમની નાણાકીય સ્થિતિ અને લક્ષ્યો અગાઉ જેવા જ હોય. પરંતુ, જે રોકાણકારો રાતોરાત ઝડપી નફો કમાવવાની લ્હાયમાં મોટી રકમ ફસાવી બેઠા છે, તેમણે ગંભીરતાથી વિચારવું પડશે કે તેઓ હજુ કેટલા ઉતાર-ચઢાવ સહન કરી શકે છે. અહીં એક મોટો ફાંસો એ છે કે રોકાણની ઘટેલી વેલ્યુ અને ખરેખર જોખમમાં મૂકાયેલી મૂડી વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. ધારો કે ચાંદીમાં કરેલું 1 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ ઘટી ગયું અને તમે તેમાં બીજા 1 લાખ નાખી દીધા, તો તમારી 2 લાખ રૂપિયાની મૂડી જોખમમાં મુકાઈ જાય છે. આનાથી એવરેજ ભલે ઘટી જાય, પણ મોટું નુકસાન થવાનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે.
માત્ર ભાવો ગગડ્યા છે એટલે આંખ બંધ કરીને વધુ પૈસા ઠાલવી દેવા તે કોઈ સમજદારી નથી. રોકાણ જાળવી રાખવું, નવી ખરીદી કરવી કે પછી એક્સપોઝર ઘટાડવો, આ તમામ નિર્ણયો રોકાણકારની પોતાની આર્થિક ક્ષમતા અને ગોલ પર જ આધારિત હોવા જોઈએ. જો કે, આ મંદી વચ્ચે પણ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સિલ્વર ETFમાં 1,974 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ આવ્યું છે, જે બતાવે છે કે લોકોનો રસ તો છે જ, જો કે તેનાથી ભાવો કઈ દિશામાં જશે તેનો અંદાજ નથી લગાવી શકાતો. દિવાળી નજીક છે ત્યારે નવું રોકાણ કરતી વખતે ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
જે રોકાણકારોનો નજરિયો લાંબો છે અને જેમની પાસે હજુ રોકાણ કરવાની ક્ષમતા છે, તેઓ એકસાથે નાણાં ફસાવવાને બદલે SIP કે નાના-નાના હપ્તામાં રોકાણ કરવાનો રસ્તો અપનાવી શકે છે. અલગ-અલગ સમયે ખરીદી કરવાથી બજારના મોટા જોખમથી થોડી રાહત મળી શકે છે, પણ માર્કેટનું રિસ્ક તો રહે જ છે. જેમની પાસે પહેલેથી જ પૂરતું રોકાણ છે, તેમણે માત્ર ભાવ ઘટ્યા છે એટલે વધુ પૈસા નાખવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ. હાલના સંજોગોમાં ભાવ સ્થિર થાય તેની રાહ જોવી એ જ સૌથી સારો અને સલામત વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
