ચૂંટણી ટાણે મોટાભાગના નેતાઓ મતદારોને રીઝવવા માટે કાગળ પર તો મોટા-મોટા દાવા કરતા હોય છે, પણ જ્યારે વાત ચૂંટણી પંચ સમક્ષ સોગંદનામું રજૂ કરવાની આવે ત્યારે ઘણા ખેલાડીઓ પોતાની સંપત્તિ, ગુનાહિત ઇતિહાસ કે ડિગ્રી જેવી મહત્વની બાબતો છુપાવી લેતા હોય છે અથવા તો ખોટી માહિતી આપી દેતા હોય છે. પરંતુ હવે આવા ભ્રષ્ટ અને નિયમોની રમત રમતા ઉમેદવારોની ખેર નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે એકદમ સ્પષ્ટ કહી દીધું છે કે આપણા દેશના સામાન્ય મતદારને માત્ર વોટ આપવાનો જ નહીં, પરંતુ આવા લુચ્ચા ઉમેદવારો સામે સીધી કાનૂની લડત લડવાનો પણ પૂરેપૂરો અધિકાર છે.
અત્યાર સુધી એવું થતું હતું કે ચૂંટણીમાં કોઈ ગરબડ પકડાય તો સામાન્ય માણસ સીધો કોર્ટમાં કે પોલીસમાં જઈ શકતો ન હતો અને સરકારી મંજૂરીઓની લાંબી પ્રોસેસમાં જ મામલો અટવાઈ જતો હતો. પરંતુ હવે સુપ્રીમ કોર્ટે લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ 1951 ની કલમ 125-એ હેઠળ મોટો આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે જો કોઈ ઉમેદવાર નામાંકનપત્ર કે સોગંદનામામાં ખોટી વિગતો આપે કે હકીકતો છુપાવે, તો દેશનો કોઈપણ ખાનગી નાગરિક અથવા મતદાર સીધી ફોજદારી ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. આ માટે અગાઉની જેમ કોઈ ચૂંટણી પંચ કે સરકારી બાબુઓની પરવાનગી લેવાની કોઈ જ જરૂર નથી.
ન્યાયાધીશ દીપાંકર દત્તા અને શીલ નાગુની બેન્ચે આ મામલે કાયદાકીય અસમંજસ દૂર કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ 195 હેઠળ જે નિયમો છે, તે આ કલમ 125-એ ને લાગુ પડતા નથી. એટલે કે કોર્ટમાં ફરિયાદ કરવા માટે કોઈ જાહેર સેવકની લેખિત ફરિયાદ હોવી અનિવાર્ય નથી. ટૂંકમાં કહીએ તો, લોકશાહીના આ પવિત્ર પર્વમાં હવે કોઈ ઉમેદવાર જનતાની આંખમાં ધૂળ નાખીને છટકી નહીં શકે. જો સોગંદનામામાં ક્યાંય પણ ગોલમાલ પકડાઈ, તો સીધી કાનૂની ડંડો વાગશે અને ઉમેદવારે કોર્ટના ફેરા ખાવા પડશે. (નોંધ: જો કોઈ ચોક્કસ કાનૂની કેસમાં તમારે ફસાવાનું થાય અથવા કાર્યવાહી કરવી પડે, તો કોઈ અનુભવી વકીલની સલાહ ચોક્કસ લેવી, કારણ કે આ માહિતી માત્ર કોર્ટના જજમેન્ટ અને કાયદાકીય જોગવાઈઓના આધારે છે.)
